Autor: Adam Nowak
Otrzymałam darowiznę od taty w wysokości 300 tys. zł w dziesięciu nierównych przelewach (pierwszy marzec 2022, ostatni lipiec 2024) na cel budowa domu. Sporządziliśmy umowę, ale nie notarialną, że wypłaci mi całą kwotę 300 tys. zł na powyższy cel. Zgłosiłam darowiznę w całości 300 tys. zł we wrześniu 2024 roku po spełnieniu świadczenia. Czy należy mi się ulga podatkowa?
.jpg)
Zgodnie z art. 4a ustawy o podatkach od spadków i darowizn zwalnia się od podatku darowizny otrzymane od członków najbliższej rodziny pod warunkiem, że osoba obdarowana złoży do naczelnika US zgłoszenie SD-Z2 w terminie 6 miesięcy, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Należy zatem zastanowić się w jaki sposób powstaje obowiązek podatkowy w przypadku darowizny. Otóż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy SD przy nabyciu w drodze darowizny obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia.
Ponadto, jak wskazuje art. 6 ust. 1a ustawy SD, jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części.
W rezultacie w przypadku darowizny obowiązek podatkowy nie powstaje ani w dacie zawarcia umowy pisemnej, ani w dacie zakończenia świadczenia, lecz w ramach każdej poszczególnego transferu pieniędzy.
Bardzo podobny stan faktyczny był przedmiotem wyroku WSA w Poznaniu z dnia 05.11.2024 r., sygn. akt I SA/Po 400/24. W wyroku tym WSA wskazał, że w sytuacji, gdy darczyńca nie złożył oświadczenia w formie aktu notarialnego, zaś kwotę darowizny uiścił, dokonując na rzecz obdarowanego dwóch wpłat w dwóch różnych terminach, to w każdym z tych terminów powstaje odrębny obowiązek podatkowy. W uzasadnieniu wyroku czytamy:
„W sytuacji, gdy brat skarżącej (darczyńca), pomimo powinności złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego (art. 890 § 1 k.c.), takiego oświadczenia nie złożył, zaś kwotę darowizny uiścił w dwóch częściach, obowiązek podatkowy zgodnie z art. 6 ust. 1a u.p.s.d. powstał w chwili nabycia poszczególnych części. Skoro darczyńca nie zachował przewidzianej w art. 890 § 1 k.c. formy aktu notarialnego, a przyrzeczone świadczenie spełnił, dokonując na rzecz obdarowanej dwóch wpłat w dwóch różnych terminach, to w każdym z tych terminów powstał odrębny obowiązek podatkowy.
Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla zachowania zakreślonego przepisem art. 4a ust. 1 ust. 1 u.p.s.d. terminu do zgłoszenia nabycia rzeczy właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, ponieważ data spełnienia każdego ze świadczeń, tj. uiszczenia każdej z kwot, otwiera termin - odrębny dla każdej uiszczonej na rzecz skarżącej kwoty - do zgłoszenia nabycia danej kwoty środków pieniężnych. Wobec zawarcia między stronami umowy darowizny dotyczącej kwoty (...) zł, nie można zgodzić się z prezentowanym w trakcie postępowania podatkowego stanowiskiem skarżącej, dotyczącym rozpoczęcia biegu terminu do dokonania ww. zgłoszenia dopiero po otrzymaniu drugiej wpłaty, która wyczerpała całe objęte umową świadczenie.
Nie ulega również wątpliwości, że termin ten jest terminem prawa materialnego i nie ma możliwości - bez względu na przyczyny jego niedochowania - aby go przywrócić. Konsekwencją jego przekroczenia jest utrata możliwości skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w powołanym wyżej przepisie, które jest - jak słusznie zauważył organ odwoławczy - zwolnieniem warunkowym. Niedochowanie choćby jednego z warunków tego zwolnienia powoduje, że nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej, co wynika wprost z treści art. 4a ust. 3 u.p.s.d.”
Biorąc zatem powyższe pod uwagę – jeżeli mówiąc o uldze podatkowej, ma Pani na myśli opisane zwolnienie – to każdy przelew wymagał odrębnego zgłoszenia SD-Z2. W stosunku do tych przelewów, w ramach których upłynął termin 6 miesięcy, nie ma możliwości skorzystania z ww. zwolnienia i konieczne będzie rozliczenie podatku od darowizny na zasadach ogólnych.
Przelewy od rodziców na mieszkanie
Anna otrzymała od rodziców trzy przelewy po 30?000 zł – każdy w innym miesiącu. Zgłosiła tylko ostatni w SD-Z2. Urząd skarbowy uznał, że zwolnienie obejmuje tylko tę trzecią wpłatę – od pozostałych musi zapłacić podatek.
Pomoc finansowa od babci
Mateusz dostał od babci jednorazowo 15?000 zł. Nie zgłosił darowizny w ciągu 6 miesięcy. Mimo że pochodziła od najbliższej rodziny, musiał zapłacić podatek, bo nie spełnił warunku formalnego.
Darowizna w ratach od siostry
Justyna podpisała z siostrą umowę darowizny na 50?000 zł, ale pieniądze wpływały na konto w pięciu częściach. Nie wiedziała, że każdą wpłatę trzeba osobno zgłosić i złożyła tylko jedno zgłoszenie SD-Z2. Zwolnienie podatkowe objęło tylko tę jedną kwotę.
W przypadku darowizn od najbliższej rodziny zwolnienie z podatku możliwe jest tylko wtedy, gdy każda przekazana kwota zostanie zgłoszona do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od jej otrzymania. Przekroczenie tego terminu powoduje obowiązek zapłaty podatku, nawet jeśli darczyńcą był członek najbliższej rodziny.
Jeśli masz wątpliwości, jak prawidłowo zgłosić darowiznę lub chcesz uniknąć problemów podatkowych – skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci ocenić sytuację i przygotujemy wymagane zgłoszenia lub deklaracje.
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika
.jpg "Przejęcie niepublicznego przedszkola, sprzedaż przedsiębiorstwa czy majątku?")
