Podatek od mieszkania w Polsce a pobyt za granicą

Kto musi płacić podatek od mieszkania w Polsce?

Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych. W praktyce oznacza to, że jeżeli dana osoba jest właścicielem mieszkania położonego w Polsce, sam fakt zamieszkiwania za granicą nie usuwa obowiązku podatkowego w Polsce.

Dla podatku od nieruchomości kluczowe jest to, że nieruchomość znajduje się na terytorium konkretnej gminy. Nie ma zasadniczego znaczenia, czy właściciel jest polskim rezydentem podatkowym, czy uzyskuje wynagrodzenie w Niemczech, Wielkiej Brytanii, USA albo innym państwie. Rezydencja podatkowa jest istotna przede wszystkim przy podatkach dochodowych, a podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i lokalnym.

Jeżeli lokal stanowi odrębną własność, podatek może obejmować nie tylko sam lokal, lecz także odpowiedni udział w nieruchomości wspólnej, na przykład w gruncie. Szczegółowe wyliczenie zależy od danych ujawnionych w dokumentach własności oraz od stawek uchwalonych przez radę gminy w granicach ustawowych limitów.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy po zakupie mieszkania?

Przy zakupie istniejącego mieszkania obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje co do zasady od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym doszło do nabycia prawa własności. Jeżeli więc mieszkanie zostało kupione w danym miesiącu, podatek po stronie nowego właściciela zasadniczo liczy się od kolejnego miesiąca.

Osoba fizyczna powinna złożyć w gminie informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, najczęściej na formularzu IN-1 wraz z wymaganymi załącznikami. Termin na złożenie informacji wynosi zasadniczo 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo zmianę obowiązku podatkowego, na przykład od zakupu lokalu, zmiany sposobu wykorzystania części mieszkania albo korekty powierzchni.

Informację składa się do organu podatkowego właściwego ze względu na położenie nieruchomości, czyli do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Jeżeli właściciel mieszka za granicą, powinien szczególnie zadbać o prawidłowy adres do doręczeń, odbieranie korespondencji z gminy albo ustanowienie pełnomocnika, aby nie przeoczyć decyzji i terminów płatności.

Jak gmina ustala i pobiera podatek?

W przypadku osób fizycznych podatek od nieruchomości jest ustalany w decyzji podatkowej wydawanej przez gminę. Właściciel nie oblicza samodzielnie rocznego podatku tak jak przedsiębiorca składający deklarację, lecz podaje gminie dane potrzebne do wymiaru podatku, a następnie otrzymuje decyzję z kwotą do zapłaty.

Podatek od nieruchomości od osób fizycznych płaci się zasadniczo w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach ustawowych: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Jeżeli kwota podatku nie przekracza 100 zł, podatek jest płatny jednorazowo w terminie płatności pierwszej raty. W praktyce zawsze warto sprawdzić treść doręczonej decyzji, zwłaszcza gdy została doręczona już po upływie jednego z ustawowych terminów.

Stawki podatku uchwala rada gminy, ale nie mogą one przekraczać limitów wynikających z przepisów. Dlatego za podobne mieszkania w różnych gminach kwota podatku może być inna. Wyższe obciążenie może pojawić się także wtedy, gdy lokal lub jego część jest faktycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej.

Czy dochód z mieszkania ma znaczenie?

Brak dochodu z mieszkania nie zwalnia z podatku od nieruchomości. Lokal może stać pusty, może służyć wyłącznie okazjonalnym pobytom właściciela albo może być wynajmowany. Co do samego obowiązku w podatku od nieruchomości najważniejsze jest to, że właściciel posiada nieruchomość położoną w Polsce.

Jeżeli mieszkanie jest wynajmowane, może powstać odrębny obowiązek rozliczenia przychodu z najmu. To jednak inny podatek niż podatek od nieruchomości. Podatek od nieruchomości płaci się na rzecz gminy, natomiast podatek od przychodów z najmu rozlicza się według zasad właściwych dla podatku dochodowego.

Czy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zwalnia z podatku?

Co do zasady nie. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania służą przede wszystkim rozstrzyganiu, które państwo może opodatkować określone dochody albo majątek w zakresie objętym daną umową. Lokalny podatek od nieruchomości pobierany przez polską gminę nie jest typowym podatkiem dochodowym i sam fakt płacenia podatków za granicą nie powoduje zwolnienia z tego podatku w Polsce.

Podobnie wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 21/19, podkreślono majątkowy charakter podatku od nieruchomości oraz to, że jego pobór zależy od faktu posiadania nieruchomości, a nie od sytuacji materialnej właściciela.

Co grozi za brak zgłoszenia albo brak zapłaty?

Jeżeli właściciel nie złoży informacji wymaganej przez gminę, poda nieprawidłowe dane albo nie zapłaci podatku w terminie, może powstać zaległość podatkowa wraz z odsetkami. Gmina może także podjąć czynności zmierzające do ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania oraz dochodzenia należności.

W sprawach spornych znaczenie mają dokumenty: akt notarialny, księga wieczysta, powierzchnia lokalu, udział w gruncie, sposób wykorzystania lokalu oraz korespondencja z gminą. Jeżeli problem dotyczy wykładni przepisów o podatku od nieruchomości w konkretnej gminie, oficjalne stanowisko można uzyskać w trybie interpretacji indywidualnej właściwego organu podatkowego jednostki samorządu terytorialnego, a nie przez zwykłe zapytanie telefoniczne do urzędu.

FAQ

Czy muszę płacić podatek od mieszkania w Polsce, jeśli mieszkam za granicą?

Tak. Jeżeli jesteś właścicielem mieszkania położonego w Polsce, co do zasady płacisz podatek od nieruchomości w Polsce. Miejsce zamieszkania i pracy za granicą nie zwalnia z tego obowiązku.

Czy podatek od nieruchomości zależy od moich dochodów?

Nie w typowym przypadku. Podatek od nieruchomości jest związany z posiadaniem nieruchomości, jej powierzchnią, sposobem wykorzystania i stawkami gminnymi, a nie z wysokością dochodów właściciela.

Czy muszę płacić podatek, jeśli mieszkanie stoi puste?

Tak. Pustostan nie powoduje automatycznego zwolnienia z podatku od nieruchomości. Sam brak najmu albo brak przychodu z lokalu nie usuwa obowiązku podatkowego.

Gdzie składa się informację IN-1?

Informację składa się do organu podatkowego właściwego ze względu na miejsce położenia mieszkania, czyli do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Nie składa się jej do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania za granicą.

Czy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania może mnie zwolnić z podatku od nieruchomości?

Zasadniczo nie. Takie umowy dotyczą przede wszystkim podatków dochodowych i określonych kategorii majątku objętych umową. Lokalny podatek od nieruchomości od mieszkania w Polsce pozostaje należny według polskich przepisów.

Kto wydaje wiążącą interpretację w sprawie podatku od nieruchomości?

W sprawach podatków lokalnych, takich jak podatek od nieruchomości, interpretację indywidualną wydaje właściwy organ podatkowy jednostki samorządu terytorialnego, czyli w praktyce wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w zakresie swojej właściwości.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 21/19