Rozliczenie podatku po rozwodzie, obowiązki i możliwości zwrotu kosztów

Kto jest podatnikiem

Pana przychody uzyskiwane z pracy, umów cywilnoprawnych czy działalności gospodarczej w czasie trwania małżeństwa stanowiły majątek wspólny. Jednakże to Pan, jako osoba osiągająca te dochody, jest podatnikiem i tylko Pan odpowiada wobec fiskusa za rozliczenie podatku dochodowego. Była małżonka nie jest stroną w tym zobowiązaniu podatkowym.

Charakter zobowiązania podatkowego

Podatek dochodowy, który musi Pan zapłacić za 2023 rok, nie jest jeszcze zaległością, ponieważ termin płatności jeszcze nie upłynął. Obecnie nie ma Pan prawnych instrumentów, aby wymagać od byłej żony zapłaty połowy tej kwoty. W razie braku zapłaty urząd skarbowy w pierwszej kolejności będzie dochodził należności z Pana majątku.

Odpowiedzialność byłego małżonka

Zgodnie z art. 110 Ordynacji podatkowej rozwiedziony małżonek odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe byłego współmałżonka powstałe w czasie trwania wspólności majątkowej, jednak tylko do wysokości udziału, który przypadał mu w majątku wspólnym. Oznacza to, że ewentualna odpowiedzialność byłej żony dotyczy wyłącznie zaległości z okresu trwania wspólności majątkowej.

Możliwość żądania zwrotu

Może Pan zażądać od byłej żony pokrycia połowy podatku, ale należy się liczyć z tym, że praktycznie trudno będzie uzyskać taką zgodę dobrowolnie. Od chwili rozwodu wspólność majątkowa ustała, a to oznacza konieczność dokonania podziału majątku wspólnego.

Zgodnie z art. 45 § 1–3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przy podziale majątku można dochodzić zwrotu nakładów i wydatków, które jeden z małżonków poczynił na majątek wspólny lub odwrotnie. Zwrot ten zasadniczo następuje w toku postępowania o podział majątku, a sąd ocenia, jakie roszczenia są zasadne.

Postępowanie przy podziale majątku

W praktyce w toku postępowania działowego można zgłaszać roszczenia związane z rozliczeniem podatku za rok, w którym jeszcze trwało małżeństwo, nawet jeśli zapłata nastąpiła już po rozwodzie. Sąd wówczas oceni, czy i w jakim zakresie były małżonek powinien uczestniczyć w pokryciu tego wydatku.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926