Jak wyliczyć dochód z ryczałtu do stypendium socjalnego?

Dochód z ryczałtu do stypendium socjalnego w 2026/2027

Przy ustalaniu prawa do stypendium socjalnego uczelnia stosuje zasady określania miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dla roku akademickiego 2026/2027 rokiem bazowym jest co do zasady 2025 r. Nie oznacza to jednak, że każdą kwotę z deklaracji podatkowej wystarczy podzielić przez 12. Trzeba najpierw ustalić rodzaj dochodu oraz zastosować mechanizm właściwy dla danej formy opodatkowania.

W przypadku działalności podlegającej zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu art. 5 ust. 7a ustawy o świadczeniach rodzinnych nakazuje przyjąć miesięczny dochód w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie przez ministra właściwego do spraw rodziny. Dla dochodów za 2025 r. właściwe jest obwieszczenie z 29 lipca 2026 r., M.P. 2026 poz. 748, ogłoszone 31 lipca 2026 r.

Koszty przy ryczałcie a dochód stypendialny

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych nie jest formą opodatkowania, w której przedsiębiorca ustala podatkowy dochód jako przychód pomniejszony o faktyczne koszty uzyskania przychodu. Z tego powodu przy wyliczeniu dochodu do stypendium nie można samodzielnie odjąć od przychodu wydatków na zakup towaru, paliwo, czynsz, prowizje, reklamę czy inne koszty prowadzenia firmy.

Dochód przyjmowany do świadczeń jest wartością ustalaną według ustawowego mechanizmu. Może więc znacząco różnić się zarówno od rzeczywistego zysku przedsiębiorcy, jak i od samego przychodu wykazanego w PIT-28.

Jak ustalić dochód roczny i miesięczny z ryczałtu?

Przy wniosku dotyczącym roku akademickiego 2026/2027 obliczenie można przeprowadzić w następującej kolejności:

1. Ustal rok bazowy. Co do zasady jest nim 2025 r., chyba że w konkretnej sytuacji zastosowanie mają reguły dotyczące utraty lub uzyskania dochodu.
2. Sprawdź PIT-28, zaświadczenie z urzędu skarbowego lub inne dokumenty wymagane przez uczelnię i ustal wysokość rocznego przychodu objętego ryczałtem oraz stawkę albo stawki ryczałtu.
3. Sięgnij do obwieszczenia MRPiPS z 29 lipca 2026 r., M.P. 2026 poz. 748, i wybierz tabelę odpowiadającą właściwej stawce ryczałtu.
4. W tabeli znajdź przedział, w którym mieści się roczna wysokość przychodu za 2025 r. Przypisana temu przedziałowi kwota jest rocznym dochodem przyjmowanym według obwieszczenia.
5. Dochód miesięczny z działalności ryczałtowej ustala się co do zasady jako 1/12 tak określonego dochodu rocznego.
6. Następnie dochód tej osoby uwzględnia się razem z pozostałymi dochodami członków rodziny i oblicza miesięczny dochód przypadający na jedną osobę.

Nie należy mylić zasad dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z zasadami dotyczącymi karty podatkowej. W przypadku ryczałtu ewidencjonowanego tabele obwieszczenia posługują się rocznym przychodem i właściwą stawką ryczałtu. Tabela dotycząca karty podatkowej opiera się natomiast na rocznej wysokości opłaconego podatku.

Próg stypendium socjalnego w roku akademickim 2026/2027

Stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce maksymalny próg dochodu odpowiada 45% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego od 1 stycznia roku poprzedzającego rok akademicki, na który przyznawane jest stypendium.

Dla roku akademickiego 2026/2027 podstawą jest minimalne wynagrodzenie obowiązujące od 1 stycznia 2025 r., czyli 4 666 zł. Jego 45% to 2 099,70 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Przy dochodzie przekraczającym tę kwotę uczelnia nie może przyznać stypendium socjalnego.

Dla porównania, w roku akademickim 2025/2026 maksymalny próg wynosił 1 908,90 zł. Kwota ta ma obecnie znaczenie wyłącznie historyczne i nie powinna być stosowana do wniosków na rok akademicki 2026/2027.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości. Szczegółowe przesłanki zwiększenia świadczenia określa regulamin uczelni; mogą one wiązać się między innymi ze zwiększonymi kosztami utrzymania, chorobą, niepełnosprawnością członka rodziny albo innymi trudnymi okolicznościami życiowymi.

Kogo uwzględnia się w rodzinie studenta?

Przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie uwzględnia się dochody osiągane przez:

• studenta,
• małżonka studenta,
• rodziców, opiekunów prawnych lub opiekunów faktycznych studenta,
• będące na utrzymaniu tych osób dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów – do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.

Student może w określonych przypadkach ubiegać się o stypendium bez wykazywania dochodów rodziców, opiekunów i pozostających na ich utrzymaniu dzieci. Musi nie prowadzić z rodzicami lub opiekunami wspólnego gospodarstwa domowego i spełniać co najmniej jeden z warunków ustawowych, np. mieć ukończone 26 lat, pozostawać w związku małżeńskim, mieć dzieci na utrzymaniu, osiągnąć pełnoletność podczas przebywania w pieczy zastępczej albo posiadać stałe źródło dochodów na wymaganym poziomie. W roku akademickim 2026/2027 wymagany w tym ostatnim przypadku poziom przeciętnego miesięcznego dochodu wynosi co najmniej 1 866,40 zł.

Jakie dokumenty mogą być potrzebne?

Sposób dokumentowania sytuacji materialnej określa regulamin świadczeń obowiązujący na danej uczelni. Przy działalności opodatkowanej ryczałtem znaczenie mogą mieć przede wszystkim PIT-28, zaświadczenie z urzędu skarbowego lub dane podatkowe pozyskiwane przez uczelnię, pozwalające ustalić formę opodatkowania, wysokość rocznego przychodu oraz stawkę lub stawki ryczałtu.

PIT-28 jest więc ważnym źródłem danych, ale wykazany w nim przychód nie staje się automatycznie dochodem do stypendium. Przychód i stawka służą do ustalenia dochodu według odpowiedniej tabeli z obwieszczenia MRPiPS za 2025 r.

Uczelnia może ponadto wymagać dokumentów dotyczących innych dochodów członków rodziny, składek, alimentów, utraty lub uzyskania dochodu oraz składu rodziny. Jeżeli źródło dochodu zmieniło się po 2025 r., dane z samego rocznego PIT mogą nie wystarczyć do prawidłowego ustalenia sytuacji materialnej.

Jeżeli miesięczny dochód na osobę w rodzinie studenta nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisach o pomocy społecznej, obecnie 823 zł na osobę w rodzinie, do wniosku należy dołączyć wymagane przez art. 88 ustawy zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej albo centrum usług społecznych o korzystaniu w roku złożenia wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez studenta lub członków jego rodziny. Jeżeli rodzina z takich świadczeń nie korzysta, możliwość przyznania stypendium zależy od udokumentowania źródeł jej utrzymania zgodnie z art. 88 ust. 5 i wymaganiami uczelni.

Najczęstsze pytania

Który rok dochodu liczy się do stypendium 2026/2027?

Co do zasady przy wnioskach o stypendium socjalne na rok akademicki 2026/2027 analizuje się dochody osiągnięte w 2025 r. Trzeba jednak uwzględnić również ustawowe reguły utraty i uzyskania dochodu, jeżeli sytuacja dochodowa studenta lub członka jego rodziny zmieniła się w 2025 lub 2026 r.

Czy uczelnia bierze przychód z PIT-28?

Przychód z PIT-28 jest potrzebny do wyliczenia, ale nie jest automatycznie dochodem przyjmowanym do stypendium. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych na podstawie wysokości rocznego przychodu i właściwej stawki odszukuje się kwotę dochodu w tabelach z obwieszczenia ministra.

Skąd wziąć dochód z ryczałtu za 2025 r.?

Dochód za 2025 r. ustala się na podstawie obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 29 lipca 2026 r., M.P. 2026 poz. 748. Najpierw trzeba znać roczny przychód oraz właściwą stawkę ryczałtu, następnie odczytać roczny dochód z odpowiedniej tabeli i zastosować zasadę 1/12 przewidzianą w art. 5 ust. 7a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Czy 0 zł podatku w PIT-28 oznacza 0 zł dochodu do stypendium?

Nie. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych o dochodzie do celów świadczeń nie przesądza sama końcowa kwota podatku do zapłaty. Jeżeli podatnik osiągnął przychód, trzeba zastosować tabelę odpowiadającą właściwej stawce ryczałtu i przedziałowi rocznego przychodu.

Czy dochód rodzica zawsze trzeba wliczać?

Zasadniczo dochód rodziców lub opiekunów jest uwzględniany, ale ustawa przewiduje wyjątki. Student, który nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego i spełnia jeden z warunków określonych w art. 88 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, może ubiegać się o stypendium bez wykazywania ich dochodów.

Źródła

1. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w szczególności art. 86–88, Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm. – tekst aktu.

2. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 3 i art. 5 ust. 7a, tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1208 z późn. zm. – tekst aktu.

3. Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie wysokości dochodu za rok 2025 z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, M.P. 2026 poz. 748 – tekst obwieszczenia.

4. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Świadczenia dla studentów w roku akademickim 2026/2027 – informacja ministerstwa.