Autor: Wioletta Dyl
Odziedziczyłem po ojcu budynek mieszkalny i dwie działki na podstawie ustawowego dziedziczenia. Sprawa została potwierdzona prawomocnym postanowieniem sądu kilka lat po śmierci ojca. Do tej pory nie złożyłem deklaracji podatkowej SD-3 i nie otrzymałem żadnego wezwania ani ponaglenia z urzędu skarbowego. Chciałbym przekazać córce jedną z działek pod budowę domu i mam wątpliwości, czy sprawa podatku od spadku nie przedawniła się, czy mogę uzyskać zaświadczenie o przedawnieniu oraz czy darowizna lub testament wiążą się z ryzykiem odnowienia obowiązku podatkowego lub konsekwencjami dla córki. Zastanawiam się także, czy córka może rozpocząć budowę domu już teraz, jeśli zdecyduję się na darowiznę.
.jpg)
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze dziedziczenia powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Z kolei art. 17a tej ustawy nakłada obowiązek złożenia deklaracji podatkowej SD-3 w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego. Do zeznania należy dołączyć dokumenty istotne dla określenia podstawy opodatkowania.
Jeżeli nabycie nie zostało zgłoszone, a później zostaje stwierdzone orzeczeniem sądu, to zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje w dniu uprawomocnienia się tego orzeczenia. Podobnie obowiązek powstaje w chwili, gdy podatnik powoła się przed organem na fakt nabycia.
Prawo do wydania decyzji podatkowej przez urząd skarbowy ograniczone jest terminem wynikającym z art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej – 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast w przypadku odnowienia obowiązku podatkowego (art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn), biegnie 3-letni termin przedawnienia.
Sądy administracyjne prezentują w tej kwestii rozbieżne poglądy. Część orzeczeń wskazuje, że odnowienie obowiązku powoduje możliwość wydania decyzji nawet wiele lat po nabyciu spadku. Jednak w praktyce przyjmuje się, że skoro organ otrzymał prawomocne postanowienie o nabyciu spadku, a nie podjął działań, to po upływie 3 lat od końca roku, w którym orzeczenie się uprawomocniło, doszło do przedawnienia.
W obecnej sytuacji nie ma znaczenia, czy przekaże Pan działkę córce w formie darowizny, czy testamentu. Jeżeli jednak córka miałaby rozpocząć budowę domu już teraz, to praktyczniejszym rozwiązaniem będzie darowizna dokonana w formie aktu notarialnego. Należy pamiętać, że obdarowana córka musi zgłosić nabycie darowizny do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania, aby uniknąć opodatkowania.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że urząd skarbowy utracił już prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od spadku. Można zatem zwrócić się o wydanie zaświadczenia o przedawnieniu. Córka może otrzymać działkę w drodze darowizny i rozpocząć budowę domu. Testament byłby korzystny tylko wtedy, gdyby przekazanie miało nastąpić po Pana śmierci, ale w związku z planowaną budową darowizna jest rozwiązaniem właściwszym. Kluczowe jest natomiast prawidłowe zgłoszenie darowizny w urzędzie skarbowym.
Przykład 1
Syn odziedziczył mieszkanie po matce i nie zgłosił tego w urzędzie skarbowym. Po 10 latach planował sprzedaż lokalu. Uzyskał zaświadczenie o przedawnieniu i bez problemu dokonał transakcji.
Przykład 2
Ojciec darował córce działkę budowlaną. Córka zgłosiła darowiznę do urzędu w terminie 6 miesięcy, dzięki czemu nie zapłaciła podatku.
Przykład 3
Brat zapisał bratu w testamencie gospodarstwo rolne. Testament został wykonany dopiero po 15 latach. Organ podatkowy nie mógł już skutecznie ustalić zobowiązania podatkowego, gdyż termin przedawnienia minął.
Jeżeli masz podobny problem dotyczący spadku, darowizny czy podatków, mogę przygotować dla Ciebie indywidualną analizę prawną i wskazać najbezpieczniejsze rozwiązanie. Skontaktuj się, aby uzyskać profesjonalną pomoc.
1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
2. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika