Podatek za udział w drodze gdzie nie żyją współudziałowcy
Autor: Katarzyna Siwiec
Mieszkam na wsi od kilku lat i mam notarialny udział w drodze. Współudziałowców w drodze jest ogółem sześć osób. Pozostałe osoby wymienione w decyzji otrzymanej z urzędu gminy w zakresie płatności za udział w drodze nie żyją. Byłam nieświadoma i cały czas, jak przychodziły decyzje opłat za dany rok, to płaciłam widniejące tam kwoty, bo myślałam, że to kwoty tylko mnie obowiązujące, czyli częściowe. W grudniu zeszłego roku pracownik urzędu gminy zadzwonił do mnie, że jest nadpłata (jedna osoba wówczas jeszcze żyła i ona wpłaciła 1 ratę). Wtedy dowiedziałam się o tym, że kwoty widniejące na decyzjach za dany rok były kwotami ogólnymi dotyczącymi wszystkich udziałowców gruntów. Pracownica UG powiedziała, że to ja mam szukać spadkobierców, a UG patrzy tylko na uregulowania podatkowe. W dniu dzisiejszym byłam w UG, rozmawiałam na ten temat. Oni rozkładają ręce. Ja nie znam spadkobierców, ale zaproponowałam, żeby włączył się w pomoc w rozwiązaniu sprawy sołtys, on bardziej zna mieszkańców wsi. Otrzymałam odpowiedź, że to nie jest w jego gestii, ale może mu powiedzą. Stwierdziłam, że w takim przypadku będę płacić tylko 1/6. Na to uzyskałam odpowiedź, że może dojść do zajęcia komorniczego, jak nie będę płacić. W rozmowie z pracownikiem UG stwierdziłam, że chcę się zrzec z udziału w drodze. Według pracownika jest to niemożliwe. Jak rozwiązać tę sytuację?
Przeniesienie własności nieruchomości na gminę
Zacznę może od tego, że niestety, ale urzędnicy mają rację w każdym aspekcie tej sprawy. Nie istnieje już od wielu lat taka instytucja jak zrzeczenie się własności nieruchomości. Obecnie ma Pani jedynie 2 możliwości: znaleźć chętnego nabywcę części nieruchomości, który będzie chciał nabyć od Pani udział (niestety wydaje mi się to nierealne, aby ktoś był zainteresowany zakupem udziału w działce stanowiącym drogę dojazdową, gdy reszta właścicieli jest nieustalona), drugą możliwość daje art. 9021 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że:
„§ 1. Przez umowę przekazania nieruchomości jej właściciel zobowiązuje się nieodpłatnie przenieść na gminę albo na Skarb Państwa własność nieruchomości.
§ 2. Skarb Państwa może zawrzeć umowę przekazania nieruchomości, gdy gmina miejsca położenia całej albo części nieruchomości nie skorzystała z zaproszenia do jej zawarcia w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia zaproszenia przez właściciela nieruchomości„.
Do zawarcia umowy dochodzi z inicjatywy właściciela nieruchomości, który wolę przekazania powinien wyrazić w zaproszeniu skierowanym do gminy położenia nieruchomości. Zaproszenie nie jest ofertą, może być wyrażone w dowolnej formie, nie wiąże właściciela, który może do umowy nie przystąpić nawet pomimo przyjęcia zaproszenia przez gminę.
Jeżeli Pani będzie tą opcją zainteresowana, należy do gminy – najlepiej pisemnie – taką ofertę złożyć. Natomiast zastrzegam, że gmina nie ma obowiązku zawarcia takiej umowy z Panią i nie można jej do tego w żaden sposób zmusić. Warto w każdym razie spróbować.
Ustalenie tożsamości wszystkich właścicieli nieruchomości, na których ciąży obowiązek podatkowy
Jeżeli chodzi o obowiązek podatkowy to niestety ale ustawa o opłatach i podatkach lokalnych stanowi wprost w art. 3 ust 4 stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Odpowiedzialność solidarna z kolei oznacza, że każdy współwłaściciel odpowiedzialny jest za całość długu, a gmina może egzekwować należność od któregokolwiek z nich, oczywiście całą.
Solidarny obowiązek podatkowy wszystkich współwłaścicieli, będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości, zobowiązuje organ do objęcia postępowaniem podatkowym wszystkich współwłaścicieli (posiadaczy) i skierowania do nich decyzji. Tak więc organ podatkowy przed ustaleniem zobowiązania podatkowego konkretnym osobom, winien dołożyć wszelkich starań w celu ustalenia tożsamości wszystkich właścicieli nieruchomości, na których ciąży obowiązek podatkowy, a w miarę możliwości przeprowadzić postępowanie podatkowe z udziałem wszystkich współwłaścicieli. W sytuacji jednak gdy, przy zachowaniu należytej staranności, przedsięwzięte środki nie doprowadziły do efektywnego ustalenia kręgu podatników – może zrealizować uprawnienie do ustalenia zobowiązania podatkowego jedynie wobec osób, których tożsamość udało się ustalić w toku postępowania, a postępowanie takie nie narusza obowiązujących przepisów prawa (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 3146/14). Może Pani na ten wyrok się powołać i napisać go gminy oficjalne pismo z żądaniem informacji, jakie środki podjęli w celu ustalenia kręgu podatników podatku, czyli pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Jeżeli jednak środki podjęto, ale gmina nie mogła ustalić właścicieli, będzie egzekwować całość obowiązku zapłaty podatku niestety od Pani, a w Pani interesie będzie ustalenie pozostałych współwłaścicieli (np. przeprowadzenie postępowań spadkowych) i jeżeli nie zwrócą Pani części zapłaconego podatku stosownie do ich udziałów, będzie Pani mogła ich pozwać o zapłatę tych kwot. Tak to niestety wygląda w przypadku odpowiedzialności solidarnej.
Przykłady
Spadkobiercy widmo
Pani Anna odziedziczyła po rodzicach dom na wsi wraz z udziałem w drodze dojazdowej. Przez kilka lat skrupulatnie opłacała każdorazowo decyzje podatkowe, myśląc, że dotyczą wyłącznie jej udziału. Po rozmowie z urzędnikiem dowiedziała się, że płaciła za całość, bo pozostali współwłaściciele od dawna nie żyją, a ich spadkobiercy nie są znani. Pieniędzy nikt jej nie oddał. Teraz sama szuka informacji o rodzinach byłych właścicieli, by odzyskać choć część wpłat.
Urzędowa bezradność
Pan Marek zgłosił się do gminy z pytaniem, czy może przekazać gminie swój udział w drodze, skoro nie zna pozostałych współwłaścicieli i nie chce ponosić dalszych kosztów. Urzędnik przyznał, że nie ma podstaw do przyjęcia takiego „zrzeczenia się” własności. Mimo że droga nie jest faktycznie użytkowana, Pan Marek nadal musi płacić podatek i ewentualnie sam dochodzić roszczeń od nieznanych spadkobierców pozostałych udziałów.
Rachunek od komornika
Pani Teresa dowiedziała się o długu dopiero wtedy, gdy otrzymała zawiadomienie o zajęciu z konta komorniczym. Była przekonana, że płaciła co roku podatek, jednak nie wiedziała, że jest obciążana całością opłat – reszta współwłaścicieli od lat nie żyła, a urząd nie był w stanie ustalić ich spadkobierców. Sąd nie miał litości – odpowiedzialność solidarna oznaczała, że cały dług był ściągany tylko z niej.
Podsumowanie
Sytuacja właścicieli udziałów w drogach wspólnych, gdzie pozostali współwłaściciele nie żyją lub są nieznani, jest trudna i obciążająca. Mimo że nie korzystają z całości nieruchomości, prawo nakłada na nich solidarną odpowiedzialność podatkową, co oznacza konieczność regulowania całości należności wobec gminy. Brak możliwości zrzeczenia się udziału, problemy z przekazaniem nieruchomości na rzecz gminy i konieczność samodzielnego ustalania spadkobierców stawiają właściciela w skomplikowanej sytuacji prawnej i życiowej. W takich przypadkach kluczowe jest dokumentowanie kontaktów z urzędem, podejmowanie prób ustalenia współwłaścicieli oraz rozważenie przekazania udziału zgodnie z art. 902¹ kodeksu cywilnego – choć i to nie gwarantuje rozwiązania.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w sprawie podatku od nieruchomości, udziałów w drodze lub problemów ze współwłaścicielami? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online. Nasi prawnicy szybko i jasno wyjaśnią Twoje prawa, pomogą przygotować pisma do urzędów i wskażą najlepsze możliwe rozwiązania. Wygodnie, bez wychodzenia z domu – z gwarancją rzetelności i poufności.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 3146/14
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Masz problem z podatkiem od nieruchomości?
Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Zapytaj prawnika
Najnowsze
» Protokół podatkowy przy sprzedaży działki przed upływem 5 lat
» Projektant na zleceniu a spółka jawna, czy fiskus może zakwestionować umowę?
» Sprzedaż i zakup samochodu w działalności gospodarczej, jak zrobić to najkorzystniej podatkowo?
» Sprzedaż mieszkania a ulga mieszkaniowa, jak uniknąć podatku i rozliczyć PIT-39?
» Spadek, obowiązek podatkowy i darowizna działki
Polecamy
- Wyjazd za granicę a kara za brak aktualizacji adresu miejsca zamieszkania w urzędzie skarbowym
- Niezgłoszenie najmu do urzędu skarbowego - jaka kara?
- Zeznanie SD-3 po terminie - konsekwencje i co dalej?
- Niezgłoszenie darowizny przez 5 lat a przedawnienie czy karny podatek
- Czy zostanę obciążony akcyzą za samochód, jeśli sprzedawca jej nie zapłacił?
- Kupno nieruchomości na firmę czy prywatnie, co bardziej korzystne?
Popularne w dziale
Zadaj pytanie » - Wezwanie do zapłaty podatku od nieruchomości
- Podatek od nieruchomości od garażu blaszanego
- Podatek od nieruchomości a budynek gospodarczy czy mieszkalny
- Jak sprostować błędne dane dotyczące powierzchni zabudowy?
- Niezłożenie informacji w sprawie podatku od nieruchomości
- Strych - poddasze użytkowe a podatek od nieruchomości
