- Osoba fizyczna składa informację IN-1 zasadniczo w terminie 14 dni od wystąpienia okoliczności powodujących powstanie obowiązku podatkowego albo zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania.
- W przypadku budynków podstawą opodatkowania jest co do zasady powierzchnia użytkowa, a nie powierzchnia zabudowy wskazana w akcie notarialnym.
- Powierzchnię o wysokości od 1,40 m do 2,20 m uwzględnia się w 50%, a powierzchnię poniżej 1,40 m pomija.
- Od 1 stycznia 2025 r. pomieszczenie przeznaczone do przechowywania pojazdów w budynku mieszkalnym jest uznawane za część mieszkalną tego budynku; wyjątkiem jest m.in. część zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej.
- Odrębny budynek garażowy nadal wymaga osobnej kwalifikacji, a korekta wcześniejszych danych jest potrzebna tylko wtedy, gdy poprzednio rzeczywiście wykazano je nieprawidłowo.
Jakie dane wpisać w informacji IN-1 po darowiźnie?
W informacji w sprawie podatku od nieruchomości należy podać dane zgodne ze stanem rzeczywistym i z zasadami wynikającymi z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie zawsze będzie to ta sama wartość, która w akcie notarialnym została opisana jako powierzchnia zabudowy.
Powierzchnia zabudowy oznacza zasadniczo rzut budynku na grunt. Natomiast podstawą opodatkowania budynku jest co do zasady jego powierzchnia użytkowa. Dlatego przy domu i garażu trzeba ustalić, czy dane z aktu notarialnego dotyczą powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej czy danych przeniesionych z ewidencji gruntów i budynków.
Jeżeli akt notarialny wskazuje, że dom ma 110 m2 powierzchni zabudowy, a garaż 25 m2, nie oznacza to automatycznie, że dokładnie takie wartości należy wpisać jako powierzchnię użytkową do informacji IN-1. Warto sprawdzić dokumentację budowlaną, ewidencję gruntów i budynków, poprzednie informacje podatkowe oraz faktyczny obmiar pomieszczeń.
Zobacz również: Strych i poddasze użytkowe a podatek od nieruchomości.
Powierzchnia zabudowy a powierzchnia użytkowa
Najczęstszy błąd polega na utożsamianiu powierzchni zabudowy z powierzchnią użytkową. Dla podatku od nieruchomości powierzchnię użytkową budynku albo jego części mierzy się po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach. Do kondygnacji zalicza się również m.in. garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe, natomiast nie uwzględnia się powierzchni klatek schodowych i szybów dźwigowych.
Przy ustalaniu powierzchni użytkowej szczególne znaczenie ma wysokość pomieszczeń. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości powyżej 2,20 m uwzględnia się w całości. Powierzchnię o wysokości od 1,40 m do 2,20 m zalicza się w 50%. Powierzchni poniżej 1,40 m nie wlicza się do podstawy opodatkowania.
Dlatego poprzednia decyzja podatkowa może wykazywać powierzchnię niższą niż wartość podana w akcie notarialnym bez jakiegokolwiek błędu po stronie podatnika lub urzędu. Dotyczy to zwłaszcza budynków z poddaszem, skosami, piwnicami lub suterenami.
W akcie notarialnym wskazano 110 m2 powierzchni zabudowy domu. Po wykonaniu obmiaru zgodnego z zasadami podatkowymi powierzchnia użytkowa wyniosła 82 m2, m.in. dlatego, że część poddasza znajduje się pod skosami. Do IN-1 należy wykazać prawidłowo ustaloną powierzchnię użytkową, a nie automatycznie wartość 110 m2 z aktu.
Co zrobić, gdy akt notarialny i decyzja podatkowa pokazują inne dane?
Najpierw należy ustalić przyczynę rozbieżności. Możliwe są w szczególności trzy sytuacje:
- akt notarialny podaje powierzchnię zabudowy, a decyzja podatkowa powierzchnię użytkową,
- poprzednia informacja podatkowa zawierała błędny obmiar albo błędną kwalifikację pomieszczeń,
- dane w ewidencji gruntów i budynków albo dokumentacji nieruchomości są nieaktualne lub wymagają wyjaśnienia.
Praktycznie najlepiej przygotować obmiar powierzchni użytkowej zgodny z zasadami podatkowymi, porównać go z dokumentami i złożyć w gminie informację IN-1 z prawidłowymi wartościami. Jeżeli urząd wymaga dokumentów dotyczących nabycia nieruchomości, można dodatkowo wyjaśnić, że powierzchnia wskazana w akcie jako powierzchnia zabudowy nie jest tożsama z powierzchnią użytkową stanowiącą podstawę opodatkowania budynku.
Można również zwrócić się do gminy o wyjaśnienie danych znajdujących się w jej dokumentacji. Nie zwalnia to podatnika z obowiązku podania prawidłowych informacji, ale pomaga ustalić źródło rozbieżności.
Jeżeli różnica między dokumentami jest znaczna, nie należy wybierać jednej z wartości przypadkowo. Dopiero zestawienie aktu, dokumentacji budynku, wcześniejszych decyzji i rzeczywistego obmiaru pozwala ocenić, czy potrzebna jest tylko nowa informacja IN-1, czy również korekta danych dotyczących wcześniejszego okresu.
Nie wiesz, którą powierzchnię wykazać w IN-1?
Jeżeli akt notarialny, wcześniejsza decyzja i rzeczywisty obmiar podają różne wartości, prawnik może przeanalizować dokumenty i ocenić, jakie dane należy zgłosić oraz czy potrzebna jest korekta wcześniejszych informacji.
Skonsultuj dane do IN-1 ›Garaż w podatku od nieruchomości
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje art. 1a ust. 2c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem za część mieszkalną budynku mieszkalnego uznaje się także pomieszczenie przeznaczone do przechowywania pojazdów znajdujące się w tym budynku.
Oznacza to, że garaż lub inne pomieszczenie służące do przechowywania pojazdów, znajdujące się w budynku mieszkalnym, co do zasady jest objęte kwalifikacją właściwą dla części mieszkalnych. Reguła ta ma zastosowanie również do sytuacji, które przed 2025 r. prowadziły do sporów o wyższą stawkę dla garażu wyodrębnionego prawnie jako odrębny lokal.
Inaczej należy oceniać odrębny budynek garażowy stojący poza budynkiem mieszkalnym. Art. 1a ust. 2c nie nadaje takiemu budynkowi automatycznie charakteru mieszkalnego. Trzeba wtedy ustalić jego rzeczywistą i prawną kwalifikację oraz właściwą stawkę wynikającą z uchwały rady gminy.
Wyjątkiem jest również powierzchnia budynku mieszkalnego zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustawa przewiduje dla budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na działalność gospodarczą odrębną kategorię stawki. Sam fakt znajdowania się garażu w budynku mieszkalnym nie pozwala więc zastosować stawki mieszkalnej, jeżeli dana powierzchnia jest faktycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej.
Przy rozbieżności dotyczącej metrażu nadal trzeba oddzielić kwestię powierzchni od kwestii stawki. Jeżeli w akcie wskazano garaż o powierzchni 25 m2, a w poprzedniej decyzji 20 m2, należy ustalić prawidłową powierzchnię użytkową. Zmiana przepisów od 2025 r. dotycząca kwalifikacji garażu nie usuwa obowiązku prawidłowego obmiaru.
Garaż o powierzchni 25 m2 znajduje się w budynku mieszkalnym i służy wyłącznie do parkowania samochodu. Od 2025 r. traktuje się go dla podatku od nieruchomości jako część mieszkalną budynku. Gdyby natomiast garaż o tej samej powierzchni był odrębnym budynkiem stojącym na działce, art. 1a ust. 2c nie miałby do niego zastosowania i należałoby ustalić właściwą kategorię opodatkowania tego budynku.
Czy rodzicom grożą konsekwencje za wcześniejsze zaniżenie powierzchni?
Konsekwencje mogą pojawić się tylko wtedy, gdy wcześniejsze informacje rzeczywiście były nieprawidłowe. Sama różnica między powierzchnią wskazaną w akcie notarialnym a powierzchnią przyjętą w decyzji podatkowej nie dowodzi jeszcze zaniżenia podstawy opodatkowania.
Jeżeli jednak rodzice w okresie, w którym byli podatnikami, wykazali zbyt małą powierzchnię użytkową albo pominęli część budynku podlegającą opodatkowaniu, organ może zweryfikować wcześniejsze rozliczenia w granicach wynikających m.in. z zasad przedawnienia. W przypadku osób fizycznych wysokość podatku od nieruchomości ustala organ podatkowy w decyzji.
Jeżeli po wyjaśnieniu sprawy okaże się, że podatek został ustalony w zbyt niskiej wysokości wskutek nieprawidłowych danych, może powstać obowiązek zapłaty dodatkowej kwoty podatku oraz odsetek na zasadach właściwych dla danego okresu.
Odpowiedzialność karnoskarbowa nie wynika automatycznie z każdej pomyłki. Art. 56 Kodeksu karnego skarbowego odnosi się m.in. do podania nieprawdy, zatajenia prawdy albo niedopełnienia obowiązku zawiadomienia o zmianie danych, gdy prowadzi to do narażenia podatku na uszczuplenie. Znaczenie mają zatem okoliczności konkretnego przypadku i możliwość przypisania podatnikowi winy. Dobrowolne uporządkowanie danych, skuteczna korekta oraz uregulowanie należności mogą mieć znaczenie dla oceny sytuacji, ale nie należy zakładać, że każda korekta automatycznie wyłącza odpowiedzialność.
Korekta informacji podatkowej przez poprzednich właścicieli
Jeżeli wcześniejsze informacje składane przez rodziców były prawidłowe, nie ma potrzeby korygowania ich wyłącznie dlatego, że akt notarialny podaje inną powierzchnię albo że nowy właściciel posługuje się innymi dokumentami. Najpierw trzeba ustalić, czy rzeczywiście doszło do błędu podatkowego.
Jeżeli błąd zostanie potwierdzony, korekta powinna dotyczyć okresu, w którym to rodzice byli podatnikami. Nowi właściciele odpowiadają natomiast za prawidłowe wykonanie własnych obowiązków od momentu powstania po ich stronie obowiązku podatkowego.
W korekcie należy wykazać prawidłowe dane dotyczące powierzchni i kwalifikacji budynku oraz okres, od którego dane powinny obowiązywać. Dalszy sposób ustalenia podatku za wcześniejsze lata zależy od sytuacji konkretnego podatnika, wcześniejszych decyzji oraz terminów przedawnienia.
Jak praktycznie przygotować zgłoszenie do gminy?
Przed złożeniem informacji IN-1 warto:
- sprawdzić, czy akt notarialny podaje powierzchnię zabudowy, powierzchnię użytkową czy dane ewidencyjne,
- ustalić rzeczywistą powierzchnię użytkową budynku zgodnie z zasadami podatkowymi,
- zweryfikować wysokość pomieszczeń, zwłaszcza na poddaszu, w piwnicy i innych pomieszczeniach ze skosami,
- ustalić, czy garaż jest pomieszczeniem znajdującym się w budynku mieszkalnym, czy stanowi odrębny budynek,
- sprawdzić, czy jakakolwiek część domu lub garażu jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej,
- porównać wynik z wcześniejszymi informacjami i decyzjami podatkowymi,
- w razie istotnej rozbieżności dołączyć krótkie wyjaśnienie jej przyczyny.
Informację IN-1 osoba fizyczna składa do organu podatkowego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Termin wynosi zasadniczo 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub od dnia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania.
Nie należy wpisywać niższej powierzchni tylko dlatego, że taka wartość widniała w dawnej decyzji. Równie błędne może być jednak bezrefleksyjne przepisanie powierzchni zabudowy z aktu notarialnego jako powierzchni użytkowej.
FAQ
Czy w IN-1 mam wpisać powierzchnię z aktu notarialnego?
Nie zawsze. Jeżeli akt podaje powierzchnię zabudowy, nie należy automatycznie wpisywać jej jako powierzchni użytkowej. Dla budynku trzeba ustalić powierzchnię użytkową według zasad ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Czy urząd może zweryfikować wcześniejsze decyzje dotyczące rodziców?
Tak, jeżeli istnieją podstawy do zakwestionowania danych, organ może badać prawidłowość wcześniejszego wymiaru podatku w granicach przewidzianych przez przepisy. Znaczenie mają m.in. rok, którego dotyczy sprawa, charakter błędu oraz przedawnienie.
Czy korekta informacji IN-1 wymaga wyjaśnienia?
Przy istotnej zmianie danych praktyczne jest dołączenie krótkiego wyjaśnienia wskazującego, z czego wynika korekta, np. z ponownego obmiaru albo błędnego zakwalifikowania pomieszczenia. Ułatwia to organowi ocenę rozbieżności między nowymi i wcześniejszymi danymi.
Czy rodzice zapłacą karę za zaniżoną powierzchnię?
Nie można tego przesądzić na podstawie samej różnicy w metrażu. Odpowiedzialność karnoskarbowa wymaga spełnienia przesłanek konkretnego czynu zabronionego, w tym odpowiedniej strony podmiotowej. Zwykła omyłka lub prawidłowe zastosowanie zasad obliczania powierzchni użytkowej nie oznaczają automatycznie popełnienia czynu karnoskarbowego.
Czy garaż zawsze opodatkowuje się tak samo jak dom?
Od 1 stycznia 2025 r. pomieszczenie przeznaczone do przechowywania pojazdów, znajdujące się w budynku mieszkalnym, jest uznawane za część mieszkalną tego budynku i co do zasady korzysta z właściwej dla niej kwalifikacji podatkowej. Inaczej może być w przypadku odrębnego budynku garażowego stojącego poza budynkiem mieszkalnym oraz powierzchni zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej.
Twoja sytuacja wymaga indywidualnej oceny?
Opisz sprawę i najważniejsze okoliczności. Prawnik może ocenić problem na podstawie konkretnego stanu faktycznego i wskazać możliwe dalsze działania.
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności art. 1a ust. 1 pkt 5, art. 1a ust. 2c, art. 4–6.
2. Ustawa z dnia 19 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej – zmiana dotycząca garaży obowiązująca od 1 stycznia 2025 r.
3. Ministerstwo Finansów – formularz IN-1.
4. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy.
5. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
