PIT-38 bez PIT-8C od zagranicznego brokera

Sprzedaż akcji przez zagranicznego brokera a PIT-38

Polski rezydent podatkowy rozlicza w Polsce całość swoich dochodów, także dochody z odpłatnego zbycia akcji osiągnięte za pośrednictwem brokera mającego siedzibę za granicą. Jeżeli inwestycje nie są prowadzone w ramach działalności gospodarczej, typowe transakcje kupna i sprzedaży akcji rozlicza się jako kapitały pieniężne w zeznaniu PIT-38.

Dla porównania odrębne zasady dotyczą sprzedaży obligacji skarbowych w PIT, dlatego rodzaju papieru wartościowego nie należy pomijać przy kwalifikacji podatkowej.

Podatek od dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wynosi 19%. Dochodem jest różnica między przychodem ze sprzedaży akcji a kosztami jego uzyskania, czyli przede wszystkim ceną nabycia akcji oraz kosztami bezpośrednio związanymi z transakcją, takimi jak prowizje maklerskie. Jeżeli koszty są wyższe od przychodów, powstaje strata giełdowa do rozliczenia w PIT-38 i nie występuje podatek do zapłaty.

Brak PIT-8C nie oznacza, że rozliczenia można pominąć. Zagraniczny broker co do zasady nie wystawia polskiej informacji PIT-8C. Podatnik musi więc oprzeć rozliczenie na rocznym raporcie brokera, historii transakcji, potwierdzeniach kupna i sprzedaży, zestawieniu prowizji oraz dokumentach potwierdzających ewentualny podatek pobrany za granicą.

Jeżeli ten sam zagraniczny rachunek generuje także inne przychody lub operacje, trzeba rozliczyć je odrębnie: sprawdzić odsetki z konta zagranicznego a podatek Belki, ocenić, czy przewalutowanie środków na koncie powoduje przychód podatkowy, a przy inwestycjach P2P uwzględnić zasady dotyczące pożyczek społecznościowych i odsetek od pożyczek prywatnych.

Jeżeli rachunek obejmuje również inne instrumenty lub wypłaty, trzeba oddzielić je od samej sprzedaży akcji. Osobne zasady dotyczą dywidend z zagranicy w PIT w Polsce oraz zagranicznych ETF-ów w PIT-38 i podatku u źródła.

Jak ustalić przychód, koszty i stratę bez PIT-8C?

Najważniejsze jest odtworzenie każdej transakcji w roku podatkowym; osobno trzeba ocenić sytuację, gdy wystąpił tylko zakup akcji bez sprzedaży. Przychodem jest wartość uzyskana ze sprzedaży akcji. Kosztem jest przede wszystkim cena ich nabycia oraz koszty transakcyjne, jeżeli są odpowiednio udokumentowane. Nie należy rozliczać jedynie końcowego salda rachunku maklerskiego, bo saldo może obejmować przelewy, przewalutowania, niezrealizowane różnice kursowe albo środki pozostające na rachunku.

Przy rozliczeniach PIT warto porównać także temat: rozliczenie zysków inwestycyjnych.

Trzeba przygotować zestawienie obejmujące datę nabycia, datę sprzedaży, liczbę akcji, cenę nabycia, cenę sprzedaży, prowizje oraz walutę transakcji. Jeśli broker udostępnia roczny raport podatkowy, można go wykorzystać pomocniczo, ale nadal trzeba sprawdzić, czy sposób wyliczenia wyniku odpowiada polskim zasadom podatkowym.

W PIT-38 wykazuje się sumę przychodów i sumę kosztów dotyczącą danego źródła. Jeżeli przychody są niższe niż koszty, w zeznaniu wykazuje się stratę. Może ona zostać rozliczona z dochodem z tego samego źródła w kolejnych pięciu latach podatkowych, z zachowaniem limitów wynikających z art. 9 ustawy o PIT.

Przy porządkowaniu historii inwestycji nie należy stosować tych samych reguł do wszystkich aktywów. Inaczej rozlicza się zakup, sprzedaż i wymianę kryptowalut w PIT, a odrębnie trzeba ustalić moment przychodu przy akcjach pracowniczych i opcjach menedżerskich.

Przeliczenie transakcji w USD na złote

Kwoty wyrażone w walucie obcej należy przeliczyć na złote według art. 11a ustawy o PIT. Przychód przelicza się według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, a koszt według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.

Jeżeli odliczany jest podatek zapłacony za granicą, kwotę podatku wyrażoną w walucie obcej przelicza się według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień jego zapłaty. Nie należy więc stosować jednego kursu dla wszystkich rodzajów kwot wyłącznie dlatego, że znajdują się w tym samym raporcie brokera.

Najczęstszym błędem jest przeliczenie na złote tylko końcowego wyniku rocznego z raportu brokera. Takie uproszczenie może zniekształcić przychody i koszty, szczególnie gdy transakcji było wiele albo kurs waluty istotnie zmieniał się w trakcie roku. Co do zasady trzeba przeliczać poszczególne przychody i koszty zgodnie z datami właściwymi dla tych zdarzeń.

Czy przy stracie trzeba złożyć PIT-38?

Tak, jeżeli podatnik dokonał odpłatnego zbycia akcji i nie korzysta ze szczególnego zwolnienia, złożenie PIT-38 jest zasadniczo wymagane także wtedy, gdy wynik roczny jest ujemny. Brak podatku do zapłaty nie oznacza braku obowiązku rozliczenia. Wykazanie straty jest również ważne praktycznie, bo umożliwia jej późniejsze odliczenie od dochodu z tego samego źródła przychodów.

Wyjątki mogą dotyczyć szczególnych przypadków akcji objętych zwolnieniem, na przykład określonych akcji nabytych w pierwszej ofercie publicznej po spełnieniu dodatkowych warunków. W zwykłej sytuacji inwestora kupującego i sprzedającego akcje spółek zagranicznych przez brokera internetowego transakcje należy jednak wykazać w PIT-38.

PIT/ZG przy zagranicznym brokerze

PIT/ZG jest załącznikiem służącym między innymi do wykazania zagranicznych dochodów, o których mowa w art. 30b ust. 5a i 5b ustawy o PIT, oraz podatku zapłaconego za granicą. Aktualny formularz przewiduje odrębny załącznik dla każdego państwa uzyskania dochodu lub przychodu.

Oznacza to, że przy portfelu obejmującym dochody z kilku państw nie należy automatycznie sumować całego zagranicznego wyniku w jednym PIT/ZG tylko dlatego, że wszystkie instrumenty były przechowywane na jednym rachunku maklerskim.

Kraj brokera a kraj uzyskania dochodu – to nie zawsze to samo

Siedziba brokera albo państwo, w którym prowadzony jest rachunek inwestycyjny, nie przesądza samo o państwie uzyskania dochodu. Broker jest pośrednikiem, a na jednym rachunku mogą znajdować się akcje, ETF-y i inne papiery wartościowe związane z wieloma państwami.

Przy ustalaniu państwa dla PIT/ZG trzeba analizować konkretny rodzaj dochodu i jego źródło. W przypadku papierów wartościowych znaczenie mogą mieć między innymi rodzaj instrumentu, podmiot lub emitent, którego prawa są zbywane, szczególne cechy danego aktywa oraz postanowienia właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Sam kraj giełdy, depozytariusza albo brokera nie powinien być stosowany jako automatyczny klucz do przypisania wszystkich transakcji.

Tak samo rachunek prowadzony przez brokera z USA nie oznacza, że wszystkie dochody należy wpisać do PIT/ZG dla USA. Jeżeli za pośrednictwem tego rachunku sprzedawane są papiery związane z różnymi państwami, trzeba ustalić właściwe państwo osobno dla poszczególnych zagranicznych dochodów. Dopiero wtedy można przygotować odpowiednie załączniki PIT/ZG.

Sprzedaż akcji a zagraniczne dywidendy

Dochód ze sprzedaży papierów wartościowych rozliczany na podstawie art. 30b ustawy o PIT trzeba odróżnić od zagranicznej dywidendy. Dywidenda jest co do zasady dochodem opodatkowanym zryczałtowanym podatkiem na podstawie art. 30a, a podatek zapłacony od niej za granicą odlicza się według odrębnych reguł, z uwzględnieniem właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

To, że zarówno sprzedaż niektórych instrumentów, jak i zagraniczna dywidenda mogą być wykazywane w PIT-38, nie oznacza, że mają taki sam mechanizm PIT/ZG. PIT/ZG w części dotyczącej PIT-38 obejmuje dochody wskazane w art. 30b ust. 5a, 5b, 5e i 5f. Zagranicznej dywidendy opodatkowanej według art. 30a nie należy mechanicznie przenosić do tej części PIT/ZG; wykazuje się ją w odpowiednich pozycjach samego PIT-38 dotyczących zryczałtowanego podatku i podatku zapłaconego za granicą.

Co z PIT/ZG, gdy w danym państwie powstała strata?

Formularz PIT/ZG w części dotyczącej dochodów z art. 30b przewiduje wykazanie dochodu, a nie ujemnej straty. Jeżeli z zagranicznych transakcji objętych rozliczeniem powstała wyłącznie strata, należy przede wszystkim prawidłowo wykazać ją w PIT-38. Nie powinno się wpisywać ujemnej kwoty do pola przeznaczonego w PIT/ZG na dochód.

Jeżeli portfel obejmuje kilka państw i w jednych wystąpił dochód, a w innych strata, wyniki trzeba najpierw prawidłowo przyporządkować i udokumentować. PIT/ZG sporządza się odrębnie dla państw, dla których wykazywany jest zagraniczny dochód objęty właściwymi przepisami, natomiast raporty dotyczące strat należy zachować na potrzeby wyliczenia danych wykazanych w PIT-38.

Jeżeli problemem są raporty transakcyjne, przeliczenia oraz brak polskiego PIT-8C, pomocny jest także poradnik o PIT-38 przy zagranicznym brokerze, dokumentach i kursach walut.

Podatek zapłacony za granicą

Jeżeli raport zagranicznego brokera pokazuje potrącony podatek, najpierw trzeba ustalić, czego ta kwota dotyczy. Nie można zakładać, że każde potrącenie jest podatkiem od zysku ze sprzedaży akcji. Często potrącenie dotyczy dywidendy, odsetek lub innej wypłaty, a wtedy stosuje się odrębne zasady.

W przypadku dochodów ze zbycia papierów wartościowych objętych art. 30b ust. 1, jeżeli zgodnie z przepisami i właściwą umową podatek został zapłacony za granicą, art. 30b ust. 5a i 5b przewiduje jego odliczenie od polskiego podatku. Odliczenie nie może jednak przekroczyć tej części polskiego podatku, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany za granicą.

Przy zagranicznej dywidendzie mechanizm jest inny – zastosowanie mają w szczególności art. 30a ustawy o PIT i właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania. Samo pobranie kwoty przez brokera nie przesądza, że cała kwota będzie mogła zostać odliczona w Polsce. Trzeba znać rodzaj świadczenia, państwo źródła, podstawę pobrania podatku i dysponować dokumentem potwierdzającym potrącenie.

Termin złożenia PIT-38 i zapłaty podatku

PIT-38 składa się od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W tym samym terminie należy zapłacić podatek wynikający z zeznania. Jeżeli zeznanie zostanie złożone przed 15 lutego, uznaje się je za złożone 15 lutego.

W usłudze Twój e-PIT zeznanie jest przygotowywane na podstawie informacji posiadanych przez administrację skarbową, w szczególności krajowych PIT-8C. Jeżeli podatnik uzyskał przychody lub poniósł koszty, których nie ma w przygotowanym zeznaniu, musi je samodzielnie uzupełnić. Dane od zagranicznego brokera nie powinny być więc pomijane tylko dlatego, że nie pojawiły się automatycznie w usłudze.

Co zrobić krok po kroku?

1. Pobierz od brokera roczny raport, historię transakcji i zestawienie prowizji.
2. Oddziel sprzedaż akcji i innych papierów wartościowych od dywidend, odsetek, przewalutowań, opcji oraz innych rodzajów operacji.
3. Ustal przychody ze sprzedaży i odpowiadające im koszty nabycia wraz z kosztami transakcyjnymi.
4. Przelicz przychody, koszty i podatek zapłacony za granicą na złote według dat i kursów wynikających z art. 11a ustawy o PIT.
5. Dla zagranicznych dochodów ustal państwo ich uzyskania. Nie przyjmuj automatycznie państwa siedziby brokera.
6. Wypełnij PIT-38, wykazując przychód, koszty, dochód albo stratę.
7. Jeżeli występują zagraniczne dochody objęte art. 30b ust. 5a lub 5b, przygotuj odrębny PIT/ZG dla każdego właściwego państwa. Nie przenoś do tej części PIT/ZG zagranicznych dywidend rozliczanych na podstawie art. 30a.
8. Zachowaj raporty brokera, dokumenty potwierdzające podatek zagraniczny i własne kalkulacje na wypadek czynności sprawdzających lub pytań urzędu skarbowego.

FAQ

Czy muszę złożyć PIT-38, jeśli mam stratę u zagranicznego brokera?

Tak, zasadniczo sprzedaż akcji należy wykazać w PIT-38 także wtedy, gdy wynik roczny jest stratą. Dzięki temu strata jest wykazana w zeznaniu i może być rozliczana w kolejnych latach na zasadach przewidzianych w ustawie.

Czy brak PIT-8C od brokera zwalnia z rozliczenia?

Nie. Zagraniczny broker zwykle nie wystawia polskiego PIT-8C, ale podatnik nadal ma obowiązek samodzielnie ustalić przychody, koszty i inne dane potrzebne do rozliczenia na podstawie raportów oraz historii transakcji.

Czy mogę przeliczyć na złote tylko końcowy wynik roczny?

Co do zasady nie. Przychody i koszty w walutach obcych przelicza się według zasad z art. 11a ustawy o PIT, czyli przy zastosowaniu odpowiedniego kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego właściwy dzień uzyskania przychodu albo poniesienia kosztu.

Czy PIT/ZG jest obowiązkowy przy samej stracie?

Samą stratę wykazuje się w PIT-38. Część PIT/ZG dotycząca art. 30b przewiduje pole na dochód, a nie na ujemną stratę, dlatego nie należy wpisywać tam wartości ujemnej. Jeżeli na rachunku występowały także dochody z innych państw, trzeba osobno ustalić obowiązek PIT/ZG dla tych państw.

Broker jest w Holandii, a sprzedałem akcje spółki z USA – jaki kraj wpisać w PIT/ZG?

Nie należy automatycznie wpisywać Holandii tylko dlatego, że tam ma siedzibę broker. Trzeba ustalić państwo uzyskania konkretnego dochodu, biorąc pod uwagę charakter instrumentu, jego źródło i właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przy dochodzie dotyczącym akcji spółki amerykańskiej należy przeanalizować USA jako państwo związane ze źródłem dochodu; siedziba holenderskiego pośrednika sama nie zmienia tego dochodu w dochód holenderski.

Czy podatek pobrany za granicą zawsze obniży polski PIT?

Nie. Najpierw trzeba ustalić rodzaj dochodu i podstawę pobrania podatku. Inny mechanizm dotyczy podatku od dochodu ze zbycia papierów wartościowych rozliczanego według art. 30b, a inny podatku od zagranicznej dywidendy rozliczanego według art. 30a. Odliczenie jest limitowane przez przepisy ustawy i właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 9, art. 11a, art. 17, art. 30a, art. 30b i art. 45 – ELI / Kancelaria Sejmu.
• Ministerstwo Finansów, informacje o rozliczeniu zbycia akcji w PIT – podatki.gov.pl.
• Ministerstwo Finansów, aktualne formularze PIT, w tym PIT-38 i PIT/ZG – podatki.gov.pl.
• Ministerstwo Finansów, formularz PIT/ZG(8) – PDF.
• Ministerstwo Finansów, broszura informacyjna do PIT-38 za rok podatkowy 2025 – PDF.
• Ministerstwo Finansów, wykaz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania – podatki.gov.pl.