Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
W 2013 roku przyjąłem spadek po mamie wraz z ojcem i rodzeństwem. Wypełniając formularz SD-Z2, nie wpisałem jednak udziału w niewielkiej działce, której istnienia wtedy nie byłem świadomy. Na początku 2025 roku skontaktował się ze mną kuzyn mojej mamy – właściciel sąsiedniej posesji – który chciał odkupić udziały w tej działce. Dopiero wtedy zorientowałem się, że mam w niej część własności.
Niedługo po śmierci mamy zmarł także mój brat, po którym również przyjęliśmy spadek. Zastanawiam się, czy muszę teraz składać nowy formularz SD-Z2 lub korektę poprzedniego, a także czy powinienem osobno zgłosić spadek po bracie.

Ponieważ udział w działce nie został uwzględniony w pierwotnym formularzu SD-Z2, należy złożyć jego korektę, wskazując dokładnie dane nieruchomości oraz wysokość udziału.
Z uwagi na znaczne przekroczenie sześciomiesięcznego terminu przewidzianego ustawą o podatku od spadków i darowizn, konieczne jest dołączenie wniosku o przywrócenie terminu wraz z uzasadnieniem – na przykład, że udział nie był wcześniej znany i nie został pominięty celowo.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, osoby zaliczone do tzw. grupy „0” (dzieci, małżonkowie, rodzice, rodzeństwo) są zwolnione z podatku, jeśli zgłoszą nabycie spadku w terminie sześciu miesięcy. Jednak zgodnie z art. 4a ust. 5 tego aktu możliwe jest przywrócenie zwolnienia, jeśli niedopełnienie obowiązku nastąpiło bez winy podatnika.
Wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w oparciu o art. 162 Ordynacji podatkowej, w ciągu siedmiu dni od momentu, gdy podatnik dowiedział się o nabyciu.
Praktyka organów podatkowych wskazuje, że w takich przypadkach należy uprawdopodobnić, że o nabyciu udziału podatnik dowiedział się później. Potwierdza to m.in. Pismo Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1 września 2023 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.117.2023.3.MD.
Dziedziczenie po bracie, nawet jeśli dotyczy tej samej nieruchomości, stanowi odrębne zdarzenie podatkowe. Oznacza to, że należy złożyć osobny formularz SD-Z2 po bracie – w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku.
Jeżeli termin ten już minął, również tutaj można wystąpić o przywrócenie terminu na podstawie art. 4a ust. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz art. 162 Ordynacji podatkowej.
Do zgłoszenia warto dołączyć:
kopie postanowień sądu o nabyciu spadku po matce i bracie,
uzasadnienie (np. że udział był wcześniej nieznany),
oświadczenie o przynależności do grupy „0”.
Urząd skarbowy może uznać, że wniosek o przywrócenie terminu jest niewystarczająco uzasadniony. Samo oświadczenie podatnika często nie wystarczy – wskazane jest przedstawienie dowodów, które potwierdzą moment, w którym rzeczywiście dowiedział się o udziale w działce (np. korespondencja, dokumenty geodezyjne lub notarialne).
Podatnik powinien złożyć korektę formularza SD-Z2 dotyczącego spadku po matce oraz osobne zgłoszenie SD-Z2 po bracie. W obu przypadkach warto wystąpić o przywrócenie terminu, powołując się na brak wiedzy o odziedziczonej nieruchomości. Ostateczna decyzja będzie zależeć od oceny urzędu skarbowego, jednak rzetelne uzasadnienie zwiększa szansę na pozytywne rozpatrzenie sprawy.
Przykład 1
Pani Anna odziedziczyła po matce mieszkanie i działkę. Zgłosiła tylko mieszkanie, bo o działce dowiedziała się po kilku latach. Złożyła korektę SD-Z2 z wnioskiem o przywrócenie terminu i urząd uznał jej wniosek, uznając, że działka była faktycznie nieujawniona w postanowieniu spadkowym.
Przykład 2
Pan Marek odziedziczył po bracie połowę domu. Nie zgłosił tego w terminie, bo sądowe postanowienie otrzymał późno. Po dwóch latach złożył SD-Z2 z uzasadnieniem i przywrócenie terminu zostało zaakceptowane, ponieważ opóźnienie nie wynikało z jego winy.
Przykład 3
Pani Ewa nie złożyła SD-Z2 po matce, bo uznała, że skoro nic nie dostała fizycznie, to nie musi. Po kilku latach dowiedziała się, że ma udział w gruncie. Urząd odmówił przywrócenia terminu, uznając, że powinna była sprawdzić skład spadku wcześniej.
Jeżeli masz podobną sytuację i potrzebujesz pomocy w przygotowaniu korekty SD-Z2 lub wniosku o przywrócenie terminu, nasi prawnicy przygotują kompletny wniosek i uzasadnienie dostosowane do Twojej sprawy. Skontaktuj się, aby uzyskać indywidualną poradę.
1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
2. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika