Rozwiązanie umowy sprzedaży, zwrot ceny, rozliczenia VAT

Zawarcie umowy mimo braku formy pisemnej

Choć strony nie podpisały pisemnej umowy, doszło do ważnego zawarcia umowy sprzedaży, ponieważ została wystawiona faktura i zapłacono cenę. Taka forma dorozumiana jest skuteczna i dopuszczalna.

Rezygnacja z odbioru a odstąpienie od umowy

Kupujący może dążyć do zakończenia umowy na kilka sposobów:

• odstąpienie od umowy – jeśli np. sprzedawca nie wydał towaru w terminie i ponosi za to odpowiedzialność,

• powołanie się na klauzulę nadzwyczajnej zmiany stosunków (art. 357¹ k.c.), choć w praktyce jest to trudne i wymaga postępowania sądowego:
  „Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy (...), sąd może (...) oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy.”

• porozumienie stron – najbardziej praktyczne rozwiązanie, pozwala zakończyć umowę bez sporu, z ustaleniem terminu zwrotu środków i zasad rozliczenia.

Zwrot środków

Po zawarciu pisemnego porozumienia o rozwiązaniu umowy producent będzie mógł:

• wystawić fakturę korygującą do wartości 0 albo anulować transakcję,

• zwrócić zapłaconą kwotę kupującemu.

Rozliczenia księgowe i podatkowe producenta

• Jeżeli transakcja została rozliczona jako WDT lub eksport, a towar nigdy nie opuścił Polski, to nie spełnia definicji WDT – stawka 0% może zostać zakwestionowana.

• Producent powinien:

  • wystawić korektę faktury,

  • dokonać korekty rejestrów VAT i JPK,

  • posiadać pisemny dowód rozwiązania umowy jako podstawę księgową.

• Szczegóły rozliczenia powinny zostać zweryfikowane przez księgowość producenta.

Rekomendowane działania

• Sporządzić pisemne porozumienie o rozwiązaniu umowy sprzedaży z zapisem o zwrocie środków oraz wskazaniem, że towar nie został wydany.

• Na jego podstawie producent powinien wystawić:

  • korektę faktury do „0” lub anulować sprzedaż,

  • uzasadnienie typu: „Rozwiązanie umowy sprzedaży na mocy porozumienia stron. Towar nie został wydany. Transakcja anulowana.”

• Następnie księgowość producenta powinna skorygować swoje deklaracje podatkowe i ewidencje VAT.