Uprawnienia spadkobierców do zwrotu VAT-u

Przejęcie praw i obowiązków spadkodawcy

Z regulacji zawartej w art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Ich sukcesja jest możliwa jedynie na podstawie i w granicach przepisów Ordynacji podatkowej. Zarówno prawa, jak i obowiązki aby mogły być nabyte przez spadkobiercę, muszą nie tylko wynikać z przepisów prawa podatkowego ale również przynależeć do konkretnej osoby – spadkodawcy. Na spadkobierców przechodzą tylko te obowiązki spadkodawcy, które miał on jako podatnik, i tylko te związane z realizacją obowiązków, wynikających z ustaw regulujących kwestie podatków.

W kontekście niniejszej sprawy należy wskazać, że stosownie do art. 922 § 1 ustawy Kodeks cywilny „prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej”.

Jak stanowi art. 924 „spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, zaś spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia”.

Zgodnie z art. 100 § 1–3 Ordynacji podatkowej „organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji. Jeżeli deklaracja złożona przez spadkodawcę jest nieprawidłowa lub deklaracji nie złożono, orzekając o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców, organ podatkowy jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21 § 3 i 3a, art. 24 lub art. 74a. Termin płatności przez spadkobiercę zobowiązań wynikających z decyzji o zakresie jego odpowiedzialności wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia”.

Pismo z dnia 4.01.2019 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0112-KDIL1-1.4012.786.2018.1.SJ, Zwrot nadwyżki podatku VAT po zmarłym ojcu, http://sip.mf.gov.pl:

„Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy wskazać, że o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy nie decyduje bezpośrednio przepis (a więc nie znajduje zastosowania zasada samoobliczenia podatku), lecz właściwy organ podatkowy, wydając odrębną decyzję.

Zatem spadkobierca nie ma prawa do składania deklaracji podatkowych za zmarłego podatnika, natomiast wszelkie obowiązki i prawa na niego przechodzące (w tym prawo do nadwyżki podatku naliczonego nad należnym), winien określić właściwy organ podatkowy w stosownej decyzji – co wynika z cyt. przepisu art. 100 Ordynacji podatkowej”.

Zwrot nadwyżki podatku VAT

Przypadające na rzecz spadkodawcy zwroty VAT zwracane są poszczególnym spadkobiercom proporcjonalnie do ich udziału spadkowego (określonego w prawomocnym postanowieniu sądu lub zarejestrowanym akcie poświadczenia dziedziczenia) złożonym w organie podatkowym (art. 105 § 2 Ordynacji podatkowej).

W konsekwencji biuro rachunkowe nie może złożyć deklaracji VAT za zmarłego podatnika. Zwrot nadwyżki VAT następuje w drodze decyzji organu podatkowego w oparciu o postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku lub w oparciu o notarialny akt poświadczenia dziedziczenia.