Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Handel bez działalności gospodarczej, jakie kary?

Autor: Aleksander Słysz

W jaki sposób urząd skarbowy nalicza karę, jeżeli przyłapano mnie na handlu częściami samochodowymi bez aktualnej działalności gospodarczej? Handlowałem 2 lata, dzisiaj otrzymałem od nich powiadomienie, że będę kontrolowany za ten rok, o ubiegłym nic nie wspomnieli. Proszą o kontakt do firmy kurierskiej, z której korzystałem (jak im podam, to wyda się, że sprzedałem 100% więcej niż przez Allegro), oraz o przedstawienie wyciągów z banków, o hasło i login do jednego z moich kont. Czy mam obowiązek to wszystko im udostępnić? Co mi grozi? Jak powinienem postępować, aby nie narazić się na większe problemy?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Handel bez działalności gospodarczej, jakie kary?

Przychody ze źródła nieujawnionego

Należy odróżnić tu niewielką sankcję za ewentualny brak wpisu do CEIDG, od sankcji (kar) karnoskarbowych związanych z uchylaniem się od opodatkowania, a także od zobowiązania podatkowego (ewentualnej zaległości podatkowej wraz z odsetkami) z tytułu osiągniętego dochodu.

Największym problemem jest (na ogół) podatek dochodowy. Niedawno w takiej sytuacji zaklasyfikowano by przychód jako przychód ze źródła nieujawnionego, nieujawnionego pochodzenia a od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych zryczałtowany podatek dochodowy wynosi aż 75% podstawy opodatkowania. Zgodnie jednak z art. 25g ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w przypadku ustalenia w postępowaniu podatkowym albo w postępowaniu kontrolnym organu kontroli skarbowej źródła pochodzenia nieujawnionych uprzednio przychodów (dochodów) i ich wysokości, przychody (dochody) te podlegają opodatkowaniu podatkiem na zasadach określonych w przepisach ustawy innych niż przepisy niniejszego rozdziału lub w przepisach odrębnych ustaw.

Zobacz też: Przesłuchanie w urzędzie celno-skarbowym

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Ustalenie w postępowaniu podatkowym albo w postępowaniu kontrolnym organu kontroli skarbowej źródła pochodzenia nieujawnionych dochodów i ich wysokości

Zatem jeśli wiadomym jest, że mamy do czynienia z przychodem z działalności gospodarczej, zostanie opodatkowany dochód zgodnie z zasadami ogólnymi (skala podatkowa 18% i 32% drugi próg). W tym zakresie zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, tzn. już powstało, dlatego obecnie w mojej ocenie stanowi zaległość podatkową, którą powinien Pan uregulować wraz z należnymi odsetkami. Wtedy zobowiązanie podatkowe wygaśnie poprzez zapłatę. Jeśli Pan tego nie zrobi, organ podatkowy, po przeprowadzeniu stosownych postępowań, wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania. Problemem będzie ustalenie kosztów uzyskania przychodu, bowiem przy działalności gospodarczej, a taką Pan prowadził i z takiego źródła powstał przychód, uwzględnienie kosztów wymaga odpowiednich dowodów np. faktur, rachunków, umów sprzedaży. Jeśli nie udokumentuje Pan odpowiednio kosztów, to podatek może zostać obliczony od zbyt wysokiej podstawy opodatkowania, np. od całego przychodu ze sprzedaży. Pamiętać musi Pan, że organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia. Niemniej jednak organ podatkowy musi odstąpić od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli pomimo braku ksiąg podatkowych dowody uzyskane w toku postępowania pozwalają na określenie podstawy opodatkowania; zdobycie takich dowodów jest więc w Pana interesie, by urealnić podstawę opodatkowania. To oczywiście zarys norm z tego zakresu, postępowania tego typu są bowiem bardzo złożone i nie sposób z góry opisać wszelkich mogących się pojawić aspektów.

Bardziej od podatku dochodowego dotkliwy bywa podatek od towarów i usług, gdy ze zwolnienia podmiotowego nie można było skorzystać ze względu na przedmiot sprzedaży, który wyklucza zwolnienie podmiotowe bądź przekroczenie limitu 150 000 zł (zgodnie z art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług – zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150 000 zł. Ponadto zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 150 000 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Konsekwencje karno-skarbowe uchylania się od opodatkowania

W kwestii konsekwencji karno-skarbowych dodam, że zgodnie z ustawą z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy [Dz.U.2013.186 j.t. ze zm. dalej jako „K.k.s.”], a dokładniej z art. 54 K.k.s. – podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, popełnia czyn zabroniony. Konsekwencji karnoskarbowych można uniknąć, kierując się normami art. 16 i 16a K.k.s. Czyli w uproszczeniu:

  • składając prawnie skuteczną, w rozumieniu przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa lub ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214, z późn. zm.), korektę deklaracji podatkowej wraz z uzasadnieniem przyczyny korekty i w całości uiszczając, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie;
  • korzystając z instytucji czynnego żalu, gdy złożenie prawnie skutecznej korekty nie jest możliwe (wystarczające).

O czynnym żalu dowie się Pan więcej tu: http://www.eporady24.pl/czynny_zal,artykuly,15,93,569.html.

Kiedy złożenie czynnego żalu jest bezskuteczne?

Dodam jednak, że czynny żal jest bezskuteczny jeśli m.in. został złożony:

  1. w czasie, kiedy organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego;
  2. po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej, w szczególności przeszukania, czynności sprawdzającej lub kontroli zmierzającej do ujawnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, chyba że czynność ta nie dostarczyła podstaw do wszczęcia postępowania o ten czyn zabroniony.

Kontrola urzędu skarbowego - gromadzenie dowodów

W kwestii zaś rachunku bankowego i procedur – organ uzyska informacje (nie od razu) z banku. Zgodnie z art. 182 § 1 Ordynacji podatkowej – jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego wynika potrzeba uzupełnienia tych dowodów lub ich porównania z informacjami pochodzącymi z banku, bank jest obowiązany na pisemne żądanie naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego, a w toku postępowania odwoławczego na żądanie dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej do sporządzenia i przekazania informacji dotyczących strony postępowania w zakresie:

  1. posiadanych rachunków bankowych lub rachunków oszczędnościowych, liczby tych rachunków, a także obrotów i stanów tych rachunków;
  2. posiadanych rachunków pieniężnych lub rachunków papierów wartościowych, liczby tych rachunków, a także obrotów i stanów tych rachunków;
  3. zawartych umów kredytowych lub umów pożyczek pieniężnych, a także umów depozytowych;
  4. nabytych za pośrednictwem banków akcji Skarbu Państwa lub obligacji Skarbu Państwa, a także obrotu tymi papierami wartościowymi;
  5. obrotu wydawanymi przez banki certyfikatami depozytowymi lub innymi papierami wartościowymi.

Z wyżej wymienionym żądaniem organ nie może wystąpić, wszczynając kontrolę (postępowanie). Zgodnie z art. 183 ww. ustawy – z żądaniem sporządzenia i przekazania informacji, o których mowa była powyżej, upoważniony organ podatkowy może wystąpić po uprzednim wezwaniu Pana do udzielenia informacji z tego zakresu albo do upoważnienia przez Pana tego organu do wystąpienia do instytucji finansowych o przekazanie tych informacji, a Pan jako strona w wyznaczonym terminie:

  1. nie udzieli informacji;
  2. nie upoważni tego organu podatkowego do wystąpienia do instytucji finansowych o przekazanie informacji, lub
  3. udzieli informacji, które wymagają uzupełnienia lub porównania z informacjami pochodzącymi z instytucji finansowej.

Dane odnośnie Pana kont na Allegro uzyskać mogą kontrolujący z Allegro.

Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›

Uprawnienia urzędu skarbowego przeprowadzającego kontrolę

Pana uprawnienia i obowiązki (i obowiązki i uprawnienia organu) zależą od tego, w jakim trybie, jaki organ i jakie postępowanie

(kontrolę) prowadzi. Większość norm w tym zakresie (ale nie wszystkie) zawiera Ordynacja podatkowa. Kluczowy jest w przypadku kontroli prowadzonej przez urząd skarbowy art. 286 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim kontrolujący, w zakresie wynikającym z upoważnienia, są w szczególności uprawnieni do:

  1. wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń kontrolowanego;
  2. wstępu do lokali mieszkalnych w przypadku, o którym mowa w art. 276 § 1;
  3. żądania okazania majątku podlegającego kontroli oraz do dokonania jego oględzin;
  4. żądania udostępniania akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej;
  5. zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym kontrolą;
  6. zabezpieczania zebranych dowodów;
  7. legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;
  8. żądania przeprowadzenia spisu z natury;
  9. przesłuchiwania świadków, kontrolowanego oraz innych osób wymienionych w art. 287 § 4;
  10. zasięgania opinii biegłych.

Przykłady

Paweł i części do BMW

Paweł przez dwa lata handlował używanymi częściami do BMW, korzystając głównie z Allegro i prywatnych ogłoszeń. Nie miał zarejestrowanej działalności, bo uważał, że „to tylko dorabianie”. Kiedy urząd skarbowy wszczął kontrolę, poproszono go o dane z firmy kurierskiej i wyciągi bankowe. Okazało się, że sprzedał znacznie więcej niż deklarował – urząd naliczył mu zaległy podatek dochodowy, odsetki i nałożył grzywnę. Paweł żałuje, że wcześniej nie skorzystał z możliwości zarejestrowania firmy i rozliczenia kosztów.

 

Monika i sprzedaż przez Facebook Marketplace

Monika przez ponad rok sprzedawała odrestaurowane części motocyklowe na Facebooku i OLX. Zyski przelewane były na jej konto osobiste. Kiedy urząd poprosił ją o dane z banku i platform, okazało się, że przekroczyła próg zwolnienia z VAT. Oprócz podatku dochodowego, musiała zapłacić również VAT za cały okres działalności i karę za jego nieodprowadzenie. W trakcie postępowania nie była w stanie udowodnić kosztów, więc podstawą opodatkowania był cały przychód.

 

Andrzej i czynny żal w ostatnim momencie

Andrzej prowadził nieformalny handel częściami do aut terenowych. Kiedy dowiedział się, że znajomy w podobnej sytuacji został ukarany, postanowił działać. Skorzystał z instytucji czynnego żalu, zgłosił zaległości i zapłacił podatek z odsetkami. Dzięki temu uniknął postępowania karno-skarbowego. Gdyby jednak urząd rozpoczął wcześniej kontrolę lub uzyskał dane z jego konta bez jego wiedzy – byłoby już za późno.

Podsumowanie

Handel bez zarejestrowanej działalności gospodarczej może początkowo wydawać się niewinnym dorabianiem, jednak w świetle prawa stanowi poważne naruszenie przepisów podatkowych. Organy skarbowe mają szerokie uprawnienia w zakresie pozyskiwania danych, weryfikowania kont bankowych i współpracy z firmami kurierskimi czy platformami sprzedażowymi. W przypadku wykrycia nieujawnionych dochodów grozi nie tylko obowiązek zapłaty zaległych podatków z odsetkami, ale także odpowiedzialność karno-skarbowa. Im wcześniej podatnik podejmie działania naprawcze – takie jak złożenie czynnego żalu czy korekta rozliczeń – tym większa szansa na ograniczenie konsekwencji. Warto pamiętać, że nieświadomość prawa nie chroni przed odpowiedzialnością, a brak formalności nie oznacza braku obowiązków wobec fiskusa.

Oferta porad prawnych

Potrzebujesz pomocy w sprawie handlu bez działalności gospodarczej? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, dyskretnie i bez wychodzenia z domu. Nasi doświadczeni prawnicy pomogą Ci ocenić sytuację, wyjaśnią możliwe konsekwencje i wskażą najlepsze rozwiązania, zanim urząd skarbowy podejmie dalsze kroki. Zadaj pytanie już teraz i zyskaj pewność, że działasz zgodnie z prawem.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
3. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926

4. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

sluzebnosc.info

Szukamy prawnika »