- Spadkobiercy powinni zgłosić gminie nieruchomość i ujawniony budynek gospodarczy, zwykle na formularzu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych.
- Za okres po nabyciu spadku gmina może ustalić podatek aktualnym współwłaścicielom, także za lata wcześniejsze, jeżeli mieści się to w terminach przewidzianych w Ordynacji podatkowej.
- Za okres sprzed śmierci spadkodawcy odpowiedzialność spadkobierców nie powstaje automatycznie. Organ musi działać w granicach przepisów o odpowiedzialności spadkobierców.
- Jeżeli wobec zmarłego nie wydano skutecznej decyzji obejmującej dany budynek, gmina co do zasady nie może po jego śmierci wydać nowej decyzji na zmarłego.
- Terminowe zgłoszenie nabycia spadku istotnie ogranicza ryzyko sankcji, ale warto złożyć korektę podatku od nieruchomości lub uzupełnienie informacji, jeżeli budynek nie został prawidłowo wykazany.
Podatek od nieruchomości po nabyciu spadku
Ten artykuł zostaje przy budynku gospodarczym ujawnionym po spadku. Ogólny wariant zaległego formularza po odziedziczeniu mieszkania omawia tekst: zaległy formularz IN-1 po odziedziczeniu mieszkania.
W sprawie budynku gospodarczego trzeba ustalić datę śmierci spadkodawcy, datę nabycia udziałów przez spadkobierców, dane z ewidencji oraz to, czy gmina wcześniej wydawała decyzje obejmujące ten obiekt.
Czy gmina może naliczyć podatek za budynek gospodarczy
Tak, ale trzeba rozdzielić dwa okresy: okres po nabyciu spadku przez spadkobierców oraz okres, w którym właścicielem był zmarły ojciec. Za czas, w którym spadkobiercy są już właścicielami albo współwłaścicielami nieruchomości, gmina może ustalić podatek od budynku gospodarczego, jeżeli budynek podlega opodatkowaniu i nie został wykazany w informacji podatkowej.
Jeżeli nieruchomość należy do kilku spadkobierców, powstaje współwłasność. Przy podatku od nieruchomości współwłaściciele co do zasady odpowiadają za podatek solidarnie, chyba że zachodzi szczególny wyjątek przewidziany w przepisach. Oznacza to, że gmina może kierować decyzję dotyczącą tej samej nieruchomości do współwłaścicieli, a rozliczenia między spadkobiercami są już sprawą wewnętrzną.
Gmina może również ustalić podatek za wcześniejsze lata przypadające już po nabyciu spadku, jeżeli nie upłynęły terminy wynikające z Ordynacji podatkowej. Co do zasady prawo do doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie wygasa po 3 latach od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy, a jeżeli podatnik nie złożył informacji albo podał dane niezgodne ze stanem faktycznym, termin ten może wynosić 5 lat. Szczegóły zawsze wymagają sprawdzenia dokumentów i dat doręczeń.
Odpowiedzialność spadkobierców za wcześniejsze zaległości
Nie każda zaległość sprzed śmierci właściciela automatycznie obciąża spadkobierców w prosty sposób. Przy bardzo starych okresach trzeba sprawdzić również zasady opisane w tekście: przedawnienie podatku od nieruchomości wobec gminy.
Przed zapłatą warto zażądać podstawy naliczenia, decyzji, danych powierzchniowych i wskazania okresu, którego dotyczy żądanie gminy.
Czy urząd może ukarać spadkobierców
Jeżeli spadkobiercy terminowo zgłosili nabycie spadku i działali w przekonaniu, że informacje o nieruchomości są kompletne, ryzyko sankcji jest mniejsze. Sam fakt, że zmarły wcześniej nie wykazał budynku gospodarczego, nie oznacza automatycznie, że spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność karną skarbową za jego zaniechanie.
Ryzyko może powstać przede wszystkim wtedy, gdy po nabyciu spadku spadkobiercy wiedzieli o budynku, mieli obowiązek go zgłosić, a mimo to nie złożyli informacji albo podali dane nieprawdziwe. Odpowiedzialność za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe wymaga jednak oceny winy, okoliczności sprawy, zachowania podatnika oraz skutków podatkowych.
Najbezpieczniejsze działanie to złożenie uzupełnionej informacji do gminy, wskazanie powierzchni użytkowej budynku, sposobu jego wykorzystywania oraz daty, od której spadkobiercy są właścicielami. Jeżeli gmina wyda decyzję ustalającą podatek za okres po nabyciu spadku, trzeba pilnować terminu zapłaty albo terminu odwołania, jeżeli decyzja jest nieprawidłowa.
Co zrobić praktycznie po ujawnieniu budynku
W pierwszej kolejności należy ustalić dane potrzebne do opodatkowania: rodzaj budynku, powierzchnię użytkową, sposób wykorzystania, położenie na działce oraz to, czy obiekt jest związany z działalnością gospodarczą, gospodarstwem rolnym lub innym szczególnym przeznaczeniem. Od tych danych zależy stawka podatku, a czasem także sama kwalifikacja obiektu.
Następnie warto złożyć w gminie uzupełnienie informacji podatkowej. W piśmie można zaznaczyć, że spadkobiercy zgłosili nabycie spadku terminowo, a informację o nieujawnionym budynku składają niezwłocznie po ustaleniu stanu faktycznego. Do pisma można dołączyć dokument potwierdzający dziedziczenie, wypis z rejestru gruntów, szkic sytuacyjny albo inne dokumenty, o które prosi gmina.
Jeżeli urząd wyda decyzję obejmującą okres sprzed śmierci spadkodawcy, nie należy jej ignorować. Trzeba sprawdzić adresatów decyzji, podstawę prawną, okres opodatkowania, uzasadnienie oraz pouczenie o odwołaniu. Błędna decyzja może wymagać zaskarżenia w terminie, a brak reakcji może utrudnić późniejszą obronę.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak różnie może wyglądać odpowiedzialność spadkobierców w zależności od tego, czy podatek był wcześniej ustalony decyzją oraz jak zachowali się spadkobiercy po nabyciu nieruchomości.
Rodzeństwo odziedziczyło dom po ojcu i złożyło w gminie informację o nabyciu nieruchomości. Dopiero podczas wizji lokalnej okazało się, że na działce stoi budynek gospodarczy, którego ojciec nie wykazywał w podatku od nieruchomości. Gmina może ustalić podatek spadkobiercom za okres, w którym są właścicielami, ale nie powinna wydawać nowej decyzji na zmarłego ojca. Za okres sprzed śmierci trzeba zbadać, czy istniały ostateczne decyzje podatkowe obejmujące ten obiekt.
Córka odziedziczyła po matce nieruchomość, za którą matka miała już zaległość wynikającą z doręczonej decyzji podatkowej. W takiej sytuacji gmina może prowadzić postępowanie w sprawie odpowiedzialności spadkobiercy za zaległość podatkową spadkodawcy. Córka może jednak sprawdzić zakres odpowiedzialności, terminy przedawnienia, wysokość zaległości oraz to, czy decyzje zostały prawidłowo doręczone.
Spadkobiercy wiedzieli o dużym budynku gospodarczym od chwili objęcia nieruchomości, ale przez kilka lat nie zgłosili go do opodatkowania. Po ujawnieniu budynku gmina może wydać decyzję za lata mieszczące się w ustawowych terminach. W takim przypadku oprócz podatku mogą pojawić się odsetki, a w razie zawinionego zatajenia danych także ryzyko odpowiedzialności karnoskarbowej.
FAQ
Czy musimy zapłacić podatek za budynek gospodarczy za całe lata, gdy właścicielem był ojciec?
Nie zawsze. Jeżeli wobec ojca nie wydano skutecznej decyzji obejmującej ten budynek, gmina nie może po jego śmierci po prostu ustalić mu nowego podatku. Odpowiedzialność spadkobierców za okres sprzed śmierci wymaga podstawy w przepisach Ordynacji podatkowej.
Czy samo zgłoszenie nabycia spadku wystarczy?
Zgłoszenie nabycia spadku jest ważne, ale informacja podatkowa powinna zawierać prawidłowe dane o wszystkich opodatkowanych gruntach, budynkach i budowlach. Jeżeli budynek gospodarczy nie został ujęty, warto złożyć uzupełnienie albo korektę informacji.
Od kiedy spadkobiercy płacą podatek od odziedziczonej nieruchomości?
Obowiązek podatkowy przy istniejącej nieruchomości wiąże się z nabyciem własności. W praktyce gmina ustala podatek decyzją za okres, w którym spadkobiercy są właścicielami lub współwłaścicielami, z uwzględnieniem zasad powstawania obowiązku podatkowego przewidzianych w ustawie.
Czy gmina może naliczyć odsetki?
Odsetki mogą pojawić się wtedy, gdy istnieje zaległość podatkowa, czyli podatek nie został zapłacony w terminie wynikającym z decyzji albo przepisów. Jeżeli decyzja dopiero ustala podatek i nie upłynął termin płatności, sytuacja wymaga osobnej oceny.
Czy można odwołać się od decyzji gminy?
Tak. Od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin i sposób wniesienia odwołania powinny być wskazane w pouczeniu decyzji.
Podsumowanie
W opisanej sytuacji najważniejsze jest rozdzielenie dwóch kwestii. Po pierwsze, spadkobiercy jako aktualni właściciele powinni prawidłowo zgłosić budynek gospodarczy i liczyć się z decyzją podatkową za okres po nabyciu spadku. Po drugie, za okres sprzed śmierci ojca gmina nie może automatycznie obciążyć ich podatkiem, którego nie ustalono skuteczną decyzją wobec spadkodawcy.
Jeżeli urząd domaga się podatku za dawne lata, trzeba sprawdzić, czy chodzi o zobowiązanie samego spadkodawcy, czy o zobowiązanie spadkobierców jako nowych właścicieli. Od tego zależy tryb postępowania, terminy, możliwość odwołania oraz realne ryzyko zapłaty.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
3. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 3059/14
