Budynek zajęty częściowo pod działalność gospodarczą – jaki podatek od nieruchomości?

Kwestie dotyczące naliczania podatku od nieruchomości

Kwestie dotyczące naliczania podatku od nieruchomości regulowane są ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do niej:

„Art. 1a. 1. Użyte w ustawie określenia oznaczają: (…)

3) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a; (…).”

„Art. 2. 1. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części; (…).”

„Art. 3. 1. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

(…)

3. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.”

„Art. 4. 1. Podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów – powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa; (…).”

„Art. 5. 1. Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie:

2) od budynków lub ich części: (...) b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – 22,66 zł od 1 m² powierzchni użytkowej, (…).”

W informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, jaką Pani składać będzie do gminy, mowa jest o powierzchni związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz o budynkach mieszkalnych lub ich częściach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w m².

Zobacz też: Czy od budynku gospodarczego płaci się podatek

Zajęcie budynku na prowadzenie działalności gospodarczej a podatek od nieruchomości

W przedmiotowej sprawie nie chodzi o ustalenie, kto jest podatnikiem (bo jest nim zawsze właściciel), ale problemem jest stawka i ustalenie, czy cały budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy tylko jego część.

Żeby grunt, budynek czy budowla mogły być opodatkowane stawką właściwą dla związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, musi nastąpić zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko znajdować się w posiadaniu przedsiębiorcy; to samo odnosi się do części budynku zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej.

Budynki i grunty stanowiące własność osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą nie zawsze będą opodatkowane stawkami podwyższonymi; dotyczy to sytuacji, gdy nieruchomości te nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej, a przez to nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Jednak, jak wynika z opisu, jest Pani właścicielką, ale nie prowadzi Pani samodzielnej działalności gospodarczej. W związku z tym budynek nie jest wykorzystywany na Pani działalność.

Wykorzystanie tylko części budynku pod działalność gospodarczą a podatek od nieruchomości

Część budynku jest natomiast wykorzystywana na działalność gospodarczą najemcy.

Należy ustalić, czy dana nieruchomość stanowiąca Pani własność jako osoby fizycznej jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zarówno grunt, jak i budynek były nabywane dla innych celów niż prowadzenie przez Panią działalności gospodarczej.

Najemca pierwotnie chciał prowadzić działalność w całym budynku, ale rozmyślił się i zdecydował na prowadzenie działalności oraz wynajem tylko części budynku. W takiej sytuacji nie sposób udowodnić, że na działalność gospodarczą jest wykorzystywana cała powierzchnia budynku.

Samo ustalenie, że grunt, budynek czy budowla znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy (najemcy), nie jest wystarczające do stwierdzenia, że budynek jest w całości związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie uzasadnia opodatkowania podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Dopiero stwierdzenie, że budynek (lub jego część) jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, uzasadnia zastosowanie stawki podatku właściwej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Naliczenie podatku od nieruchomości za powierzchnię wykorzystywaną do prowadzenia działalności gospodarczej

Reasumując: Składając informację w urzędzie gminy do naliczenia podatku od nieruchomości, powinna Pani wskazać 100 m jako wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej, a resztę jako inną powierzchnię (dotychczasowe przeznaczenie). Jest to uzasadnione tym, że aby budynek mógł być opodatkowany stawką właściwą dla związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, musi nastąpić zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko znajdować się w posiadaniu przedsiębiorcy; to samo odnosi się do części budynku zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej (w tej sprawie dodatkowo znaczenie ma fakt, że Pani jako właścicielka przedmiotowej nieruchomości nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej).

Fakt, że uległo zmianie przeznaczenie danego budynku, nie oznacza jeszcze, że jest on wykorzystywany na działalność gospodarczą.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31