Autor: Aleksander Słysz
Od ponad 10 lat prowadzę działalność gospodarczą w swoim mieszkaniu. Przy zgłoszeniu działalności nie zostałam poinformowana o konieczności opłacania podatku od nieruchomości i dotychczas takowego nie płaciłam. Pomieszczenie, w którym pracuję, wykorzystywane jest również do celów mieszkalnych. Jakie konsekwencje poniosę z tytułu niepłacenia podatku od nieruchomości?

Jak się domyślam, pyta Pani o sytuację, w której nie opłacała Pani podatku od nieruchomości wg właściwej stawki. Jeśli tak to spieszę wyjaśnić, że w kontekście lat poprzednich, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Zobacz też: Zmiana powierzchni użytkowej domu
W praktyce na powyższej podstawie przyjmuje się, że część domu mieszkalnego, czy też lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność przeznaczona pod działalność winna zostać opodatkowana „stawką dla działalności”, bowiem w tej części traci charakter mieszkalny. Pozostała część opodatkowana zostanie stawką właściwą dla budynków i lokali mieszkalnych. Innymi słowy podatek w wyższej stawce przypadnie na części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W praktyce deklaruje się przeznaczenie dla działalności określonej części w postaci np. pokoju co pozwala na obliczenie powierzchni użytkowej (w uproszczeniu, dla pokoju powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian).
Przeczytaj też: Czy rada rodziców może prowadzić sprzedaż
Konsekwencje w przypadku niepłacenia podatku mogą być różne w zależności od tego, jak dochodzi do „odkrycia” przez organ takiej sytuacji. Zasadą jest, że osoby fizyczne są obowiązane złożyć organowi podatkowemu informację o nieruchomościach (rada gminy określa wzór) i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania. W przypadku błędnie wypełnionej informacji należy złożyć korektę informacji. W opisanym przypadku w zasadzie jest to wniosek o zmianę ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego za lata ubiegłe – nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania. Zatem organ wyda decyzję, ustalając podatek w prawidłowej wysokości, kolokwialnie rzecz więc ujmując, trzeba będzie „dopłacić”.
Zobacz również: Podatek od nieruchomości kara za niezgłoszenie
W kwestii zaś odpowiedzialności karnoskarbowej. Oszustwem podatkowym jest sytuacja, w której podatnik składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie. Takie działanie stanowi wykroczenie bądź przestępstwo (zagrożone m.in. grzywną). W powyższym rozumieniu deklaracji obejmuje ten termin także zeznania, wykazy, zestawienia oraz właśnie informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci. Niemniej jednak zgodnie z art. 16a Kodeksu karnego skarbowego można tu uniknąć konsekwencji, bowiem nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, kto złożył prawnie skuteczną, w rozumieniu przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa lub ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 553 z późn. zm.), korektę deklaracji podatkowej i w całości uiścił, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie.
Marta – freelancerka w kawalerce
Marta od kilku lat prowadzi jednoosobową działalność jako graficzka komputerowa. Pracuje z domu – jedynego pokoju w kawalerce. Przez przypadek dowiedziała się na forum internetowym, że powinna opłacać wyższy podatek od nieruchomości za część wykorzystywaną do działalności. Po konsultacji z urzędem gminy okazało się, że powinna była to zgłosić lata temu. Musiała złożyć korekty informacji za poprzednie lata i dopłacić zaległości z odsetkami, ale uniknęła kary, bo zrobiła to z własnej inicjatywy.
Tomasz – księgowy w domu jednorodzinnym
Tomasz świadczy usługi księgowe w wydzielonym gabinecie na parterze swojego domu. Nie zgłosił tego faktu do urzędu, ponieważ uważał, że skoro pracuje w domu, to nie ma znaczenia. Kontrola podatkowa wykazała nieprawidłowość po tym, jak klient wpisał jego adres jako siedzibę firmy. Tomasz otrzymał decyzję o zaległym podatku za pięć lat wstecz i musiał zapłacić kilkanaście tysięcy złotych z odsetkami oraz grzywną za zatajenie informacji.
Joanna – rękodzielniczka bez świadomości obowiązku
Joanna prowadzi niewielką działalność w zakresie rękodzieła – szyje na zamówienie w swoim mieszkaniu. Nie miała pojęcia, że za część wykorzystywaną do działalności powinna płacić wyższą stawkę podatku. Dopiero w rozmowie z doradcą podatkowym przy okazji planowania rozszerzenia działalności dowiedziała się o tym obowiązku. Złożyła korektę informacji, wskazując dokładną powierzchnię zajmowaną pod działalność, i rozłożyła zaległość na raty, unikając postępowania karnego.
Nieświadome niepłacenie podatku od nieruchomości wykorzystywanej do działalności gospodarczej może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi. Choć często wynika to z braku informacji lub mylnego przekonania, że praca z domu nie zmienia statusu lokalu, organy podatkowe mają prawo domagać się zaległości za lata wstecz. W wielu przypadkach możliwe jest uniknięcie sankcji karnoskarbowych poprzez dobrowolne złożenie korekty i uregulowanie należności. Warto więc zawczasu zweryfikować, czy prowadzona działalność nie wpływa na sposób opodatkowania nieruchomości, by uniknąć przykrych niespodzianek.
Potrzebujesz pomocy w sprawie podatku od nieruchomości lub innego zagadnienia prawnego? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online. Szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu – opisz swój problem, a doświadczony prawnik przygotuje dla Ciebie rzetelną i zrozumiałą odpowiedź. Wejdź na ePorady24.pl i uzyskaj pomoc dopasowaną do Twojej sytuacji.
1. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika