Stypendium z fundacji a podatek PIT

Czy fundacja powinna pobrać podatek od stypendium szkoleniowego?

W opisanej sytuacji odpowiedź zasadniczo brzmi: tak, jeżeli wypłacane kwoty rzeczywiście są stypendium pieniężnym i nie spełniają warunków żadnego zwolnienia podatkowego. Stypendia są traktowane jako przychody z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ich opodatkowanie zależy od podstawy wypłaty, statusu uczestnika oraz źródła finansowania.

To, że środki pochodzą z fundacji i mają charakter pomocowy, nie przesądza jeszcze o zwolnieniu z PIT. Również fakt, że odbiorcami są osoby o niskich dochodach albo korzystające z pomocy społecznej, sam w sobie nie powoduje braku podatku. Zwolnienia podatkowe trzeba stosować ściśle, zgodnie z warunkami wskazanymi w ustawie.

Jeżeli uczestnicy projektu nie są uczniami ani studentami, a wsparcie zostało wypłacone ze środków własnych fundacji jako stypendium szkoleniowe na udział w doradztwie psychologicznym lub zawodowym, najczęściej należy potraktować je jako opodatkowany przychód uczestnika.

Zobacz również: czy fundacja płaci podatki

Kiedy stypendium z fundacji może być zwolnione z PIT?

Najczęściej analizowanym zwolnieniem jest art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT. Dotyczy ono stypendiów dla uczniów i studentów, jeżeli wysokość oraz zasady ich udzielania zostały określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego albo jeżeli stypendium zostało przyznane przez organizację, o której mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na podstawie regulaminu zatwierdzonego przez organy statutowe i udostępnionego do publicznej wiadomości.

Zwolnienie to jest limitowane. Obejmuje stypendia do wysokości nieprzekraczającej 3800 zł w roku podatkowym. Jeżeli wypłata przekracza limit, nadwyżka może podlegać opodatkowaniu. Jeżeli odbiorca nie jest uczniem ani studentem, samo spełnienie wymogów regulaminowych przez fundację nie wystarczy do zastosowania tego zwolnienia.

W praktyce fundacja powinna więc ustalić co najmniej cztery elementy: status uczestnika, podstawę prawną wypłaty, treść regulaminu oraz sposób podania regulaminu do publicznej wiadomości. Brak jednego z wymaganych warunków oznacza, że zwolnienie może nie mieć zastosowania.

Znaczenie źródła finansowania i charakteru świadczenia

Inaczej mogą być oceniane świadczenia finansowane ze środków publicznych, środków europejskich albo wypłacane w ramach programów szczegółowo uregulowanych w przepisach. W opisanym stanie faktycznym wskazano jednak, że fundacja wypłacała stypendium ze środków własnych. To zawęża możliwość zastosowania zwolnień szczególnych.

Warto odróżnić stypendium pieniężne od świadczenia polegającego na sfinansowaniu usługi szkoleniowej lub doradczej bezpośrednio przez fundację. Jeżeli uczestnik nie otrzymuje pieniędzy ani świadczenia do swobodnego wykorzystania, tylko fundacja organizuje i opłaca doradztwo, ocena podatkowa może być inna. Wtedy trzeba zbadać, czy po stronie uczestnika powstaje wymierna korzyść majątkowa i czy istnieje przepis wyłączający lub zwalniający ją z opodatkowania.

Jakie obowiązki ma fundacja jako płatnik?

Jeżeli stypendium jest opodatkowane, fundacja powinna obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy. Co do zasady zaliczkę wpłaca się do właściwego urzędu skarbowego w ustawowym terminie przewidzianym dla płatników, a po zakończeniu roku fundacja składa odpowiednie informacje i deklaracje podatkowe.

W praktyce przy opodatkowanym stypendium fundacja powinna wykazać wypłatę w informacji PIT-11 przekazywanej uczestnikowi oraz urzędowi skarbowemu. Po stronie uczestnika kwota stypendium podlega następnie rozliczeniu w zeznaniu rocznym, według zasad właściwych dla podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jeżeli stypendium korzysta ze zwolnienia, fundacja nadal powinna zadbać o dokumenty potwierdzające podstawę zastosowania zwolnienia. Chodzi zwłaszcza o regulamin, uchwałę właściwego organu, potwierdzenie publicznego udostępnienia regulaminu, listę uczestników oraz dokumenty potwierdzające status ucznia albo studenta.

Co z uczestnikami korzystającymi z pomocy społecznej?

Status osoby ubogiej, bezrobotnej lub korzystającej z pomocy społecznej nie jest samodzielną przesłanką zwolnienia stypendium z PIT. Zwolnienie świadczeń z pomocy społecznej dotyczy świadczeń przyznawanych na podstawie właściwych przepisów o pomocy społecznej, a nie każdej wypłaty pomocowej dokonanej przez fundację.

Jeżeli fundacja przyznaje własne stypendium szkoleniowe osobom dorosłym, które nie są uczniami ani studentami, świadczenie trzeba co do zasady rozliczyć podatkowo. Wyjątki mogą wynikać z odrębnych przepisów, ale powinny być wskazane i udokumentowane przed wypłatą.

Podsumowanie

Stypendium szkoleniowe wypłacane ze środków własnych fundacji uczestnikom projektu może podlegać opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł. Jeżeli uczestnicy nie są uczniami ani studentami i nie ma innej podstawy zwolnienia, fundacja powinna pobrać zaliczkę na PIT, odprowadzić ją do urzędu skarbowego oraz wystawić PIT-11.

Przy planowaniu projektów warto już na etapie regulaminu rozstrzygnąć, czy świadczenie ma być stypendium, refundacją kosztów, bezpośrednim sfinansowaniem usługi czy inną formą wsparcia. Od tej kwalifikacji zależą obowiązki podatkowe fundacji i sposób rozliczenia uczestników.

FAQ

Czy fundacja zawsze musi pobrać podatek od stypendium?

Nie zawsze. Podatek należy pobrać wtedy, gdy stypendium nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. Jeżeli spełnione są warunki ustawowego zwolnienia, fundacja powinna udokumentować podstawę jego zastosowania.

Czy zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 40b obejmuje osoby dorosłe bez statusu ucznia lub studenta?

Nie. To zwolnienie jest adresowane do uczniów i studentów. Osoba dorosła uczestnicząca w projekcie szkoleniowym, która nie ma takiego statusu, co do zasady nie skorzysta z tego zwolnienia.

Czy niski dochód uczestnika zwalnia stypendium z PIT?

Nie automatycznie. Niski dochód może mieć znaczenie przy kwalifikacji do programu pomocowego, ale nie jest samodzielną podstawą zwolnienia podatkowego stypendium wypłacanego przez fundację.

Jaki formularz powinna wystawić fundacja przy opodatkowanym stypendium?

Przy opodatkowanym stypendium fundacja co do zasady wykazuje wypłacone kwoty w informacji PIT-11. Dodatkowo płatnik rozlicza pobrane zaliczki w deklaracji właściwej dla płatników.

Czy lepiej finansować szkolenie bezpośrednio zamiast wypłacać stypendium?

To zależy od celu projektu i dokumentów programu. Bezpośrednie opłacenie usługi może być podatkowo oceniane inaczej niż wypłata pieniędzy uczestnikowi, ale wymaga analizy konkretnego regulaminu, umów i rodzaju świadczenia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350

2. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.