Autor: Marcin Sądej
Mam zamiar założyć działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Moja działalność to PKD 90.01.Z (wystawianie sztuk teatralnych przez aktorów zatrudnionych u mnie na etacie) oraz organizowanie imprez, np. w szkołach, festynach, imprezach firmowych. Czy mogę skorzystać ze zwolnienia z VAT-u, jeżeli nie, to czy ta działalność musi być na 23% VAT?

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że zastanawia się Pani nad możliwością skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33b ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku VAT usługi kulturalne świadczone przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.
Należy zauważyć, iż stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
Art. 85 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wskazuje, że artystycznymi wykonaniami, są w szczególności: działania aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy i mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania.
W rezultacie jeżeli efektem działalności firmy jest powstanie utworu w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawie pokrewnym oraz przedsiębiorca tworzy we własnym zakresie dzieło, które następnie jest wystawiane to mamy do czynienia z działalnością twórczą co daje prawo do zastosowania zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33b ustawy VAT.
Potwierdził to Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w piśmie z dnia 13.01.2017 r., nr 2461-IBPP1.4512.782.2016.2.AL:
„Przedsiębiorca produkuje we własnym zakresie spektakle teatralne, z którymi jeździ do placówek artystycznych, domów kultury, kin i teatrów agencji organizujących imprezy, urzędów miast na obszarze całego kraju. W związku z tym Właściciel zatrudnia aktorów do konkretnego spektaklu.
Działalność teatru opiera się na autorskich scenariuszach, muzyce, reżyserii, scenografii i kostiumach. Właściciel wykonuje spektakle teatralne wraz z innymi aktorami, tworząc poszczególne widowiska kulturalne. Zajmuje się zarówno tworzeniem (reżyserią), jak i wykonywaniem autorskich sztuk teatralnych, pisze wystawiane przez Teatr sztuki.
Odnosząc powołane na wstępie przepisy do opisu sprawy stwierdzić należy, że skoro Wnioskodawca świadcząc opisane we wniosku usługi, działa jako indywidualny twórca – artysta wykonawca w rozumieniu ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych, otrzymując za to wynagrodzenie w formie honorarium, to świadczone przez niego ww. usługi kulturalne korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT”.
Podobnie również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w piśmie z dnia 05.07.2011 r., nr IPPP2/443-542/11-2/MM:
„Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca jest artystą prowadzącym działalność gospodarczą związaną z wystawianiem przedstawień artystycznych PKD z 2007r. 90.01.Z). W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, Zainteresowany jako twórca wystawia własne dzieło we własnej reżyserii (spektakl/koncert według własnego pomysłu i na podstawie autorskiego scenariusza/adaptacji/montażu scenicznego), w którym bierze udział również jako aktor oraz angażuje innych aktorów na podstawie umowy o dzieło.
Dodatkowo Wnioskodawca w opisie sprawy przedstawił sytuację, gdy w ramach wystawiania własnego dzieła, zaproszony do współpracy artysta zatrudniony na umowę o dzieło, wykona w ramach scenariuszu ustalonego przez Wnioskodawcę, fragment własnego programu (np. recitalu)”.
Jak zatem widać, powyższe zwolnienie dotyczy wyłącznie działalności wykonywanej przez twórców. Jeżeli zatem w ramach prowadzonej działalności będzie Pani tworzyć dzieło, przez które rozumie się sztukę we własnej reżyserii i na podstawie własnego, autorskiego pomysłu, to można skorzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33b ustawy VAT.
Jeżeli jednak działalność będzie polegała jedynie na sprzedaży biletów na spektakle, organizowaniu wstępów i nie będzie miała charakteru twórczego to z powyższego zwolnienia nie można skorzystać. Powyższe potwierdza art. 43 ust. 19 ustawy VAT, który stanowi, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33b, nie ma zastosowania do usług wstępu na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego. W takim jednak przypadku istnieje możliwość skorzystania z podmiotowego zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 113 ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku świadczenie usług, jeżeli kwota obrotu nie przekroczy w ciągu roku 200 000 zł netto.
Anna — twórczyni autorskich spektakli edukacyjnych dla szkół
Anna zakłada działalność gospodarczą, w której sama pisze scenariusze, reżyseruje i występuje w przedstawieniach dla dzieci. Spektakle są przygotowywane w całości przez nią — od scenografii po oprawę muzyczną. Działa jako twórca i artystka wykonawczyni. Jej wynagrodzenie ma charakter honorarium za stworzenie i wykonanie utworu. Dzięki temu może skorzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33b ustawy o VAT.
Tomasz — właściciel grupy teatralnej na festynach firmowych
Tomasz organizuje występy teatralne na imprezach plenerowych i wydarzeniach firmowych. Nie tworzy własnych sztuk, tylko kupuje gotowe scenariusze, a jego zespół odgrywa je według przyjętych wcześniej ról. Spektakle mają charakter rozrywkowy, a Tomasz nie jest ich twórcą. W tej sytuacji jego działalność nie spełnia warunków do zwolnienia z VAT jako działalność twórcza, więc musi stosować 23% stawkę podatku.
Marta — reżyserka i aktorka objazdowego teatru dla dorosłych
Marta prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której pisze, reżyseruje i wystawia sztuki teatralne dla dorosłych w domach kultury. Sama występuje w roli głównej, a do współpracy zaprasza aktorów na umowy o dzieło. Spektakle oparte są wyłącznie na jej pomysłach i scenariuszach. Ponieważ świadczy usługi kulturalne jako indywidualna artystka wykonawczyni, korzysta ze zwolnienia z VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33b.
Działalność związana z wystawianiem sztuk teatralnych może korzystać ze zwolnienia z VAT, jeśli ma charakter twórczy i jest realizowana przez indywidualnego twórcę lub artystę wykonawcę, wynagradzanego w formie honorarium. Kluczowe jest, aby spektakl był efektem osobistej twórczości – np. własnego scenariusza, reżyserii i wykonania. W przypadku działalności polegającej jedynie na organizacji wydarzeń czy sprzedaży biletów bez twórczego wkładu, zwolnienie to nie znajdzie zastosowania. Wówczas można rozważyć skorzystanie z podmiotowego zwolnienia VAT, o ile nie zostanie przekroczony próg obrotu 200 000 zł rocznie. Ostatecznie każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy pod kątem spełnienia warunków wskazanych w ustawie o VAT i przepisach o prawie autorskim.
Jeśli prowadzisz działalność artystyczną, organizujesz spektakle lub dopiero planujesz założenie firmy w branży kulturalnej i masz wątpliwości co do zasad opodatkowania, możesz skorzystać z naszej pomocy. Oferujemy profesjonalne porady prawne online — szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Przeanalizujemy Twoją sytuację, pomożemy w interpretacji przepisów i wskażemy najkorzystniejsze rozwiązania podatkowe. Niezależnie od tego, czy jesteś twórcą, organizatorem czy wykonawcą, zadbamy o to, by Twoja działalność była zgodna z przepisami i dobrze zabezpieczona prawnie.
1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika