Sposoby opodatkowania dochodów
Podatki dochodowe w Polsce dla osób fizycznych reguluje:
-
ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz
-
ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Według pierwszej płacą podatek:
-
na zasadach ogólnych,
-
na zasadzie podatku liniowego.
Według drugiej osoby fizyczne oraz przedsiębiorstwa w spadku osiągające przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej mogą opłacać zryczałtowany podatek dochodowy w formie:
- ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych;
- karty podatkowej.
Zgodnie z art. 6 ustawy PIT: „Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów”.
ALE:
„Małżonkowie podlegający w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, , pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:
1) przez cały rok podatkowy albo
2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego – w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego – mogą być, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków”.
Jednakże:
„Taki sposób opodatkowania, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych”.
„Art. 9. 1. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. 1a. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29– 30cb, art. 30da–30dh, art. 30e–30g, art. 30j–30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów”.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Opodatkowanie przychodów
Zawracam uwagę na przedmiot opodatkowania:
-
Przy zasadach ogólnych jest to dochód.
-
Opodatkowanie działalności gospodarczej kartą podatkową polega na uiszczaniu przez przedsiębiorcę stałej kwoty podatku, bez względu na wysokość osiąganych dochodów. Kwota podatku do zapłacenia jest uzależniona m.in. od rodzaju prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników oraz liczby mieszkańców miejscowości.
Nie jest możliwe wspólne opodatkowanie przychodów z działalności z małżonką, jeżeli przedsiębiorca jest opodatkowany podatkiem liniowym, kartą podatkową bądź ryczałtem. Wtedy składa się odrębne zeznanie roczne dla tak opodatkowanych przychodów.
Jak wskazują przepisy PIT w art. 30c ust. 6, „dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, opodatkowanych w sposób określony w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30ca, art. 30da, art. 30e i art. 30f”. Czyli nie można ich łączyć z dochodami opodatkowani wg skali podatkowej.
A jak stanowi ustawa o podatku zryczałtowanym:
„Art. 3. Przychodów (dochodów) opodatkowanych w formach zryczałtowanych nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł podlegającymi opodatkowaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym”. Czyli nie można ich łączyć z dochodami opodatkowani wg skali podatkowej lub podatkiem liniowym.
Wspólne rozliczenie z małżonkiem?
Prowadzenie działalności gospodarczej nie odbiera małżonkom możliwość do wspólnego zeznania podatkowego. Wszystko zależy od rodzaju opodatkowania, jakie wybierze przedsiębiorca. Możliwość wspólnego opodatkowania dochodów z działalności występuje w przypadku opodatkowania działalności według skali podatkowej. A nadto możliwość wspólnego opodatkowania dochodów z innych źródeł niż z działalności, np. z umowy o pracę obojga małżonków, które są opodatkowane tylko według skali podatkowej.
Według opisu:
-
Pan uzyskuje dochody opodatkowana na zasadach ogólnych (progi podatkowe).
-
Małżonka uzyskuje dochody opodatkowana na zasadach ogólnych (progi podatkowe).
-
A nadto Pan uzyskuje przychody opodatkowana karta podatkową.
W świetle przepisów może Pan swoje dochody z pensji nauczyciela rozliczyć wspólnie z dochodami małżonki uzyskiwanymi z tytułu umowy o pracę.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Przykłady
Przedsiębiorca z kartą podatkową i etatem
Pan Adam prowadzi zakład szewski, opodatkowany kartą podatkową. Równocześnie pracuje w szkole jako nauczyciel. Z dochodów z etatu może rozliczyć się wspólnie z małżonką, ale przychody z karty podatkowej rozlicza oddzielnie i nie może ich łączyć z innymi dochodami.
Małżeństwo ze wspólnym rozliczeniem
Pani Monika prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala podatkowa). Jej mąż pracuje na umowie o pracę. Ponieważ oboje są opodatkowani według skali, mogą złożyć wspólne zeznanie podatkowe i skorzystać z korzystniejszej stawki.
Ryczałtowiec poza wspólnym PIT-em
Pan Kamil prowadzi działalność jako grafik i rozlicza się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jego żona pracuje w urzędzie i rozlicza się na zasadach ogólnych. Małżeństwo nie może złożyć wspólnego PIT-u, bo ryczałt wyklucza wspólne rozliczenie.
Podsumowanie
W Polsce dochody osób fizycznych można opodatkować na kilka sposobów: według skali podatkowej (zasady ogólne), podatkiem liniowym, ryczałtem lub kartą podatkową. Wybór formy opodatkowania wpływa m.in. na możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem oraz łączenia dochodów z różnych źródeł.
Oferta porad prawnych
Doradzimy Ci, jaka forma opodatkowania będzie najkorzystniejsza w Twojej sytuacji – zarówno podatkowo, jak i formalnie. Sporządzimy również odpowiednie wnioski i zeznania roczne. Skontaktuj się z nami, by uniknąć błędów i wykorzystać przysługujące Ci ulgi.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930