Zaległy formularz IN-1 po odziedziczeniu mieszkania

Kiedy trzeba złożyć IN-1 po odziedziczeniu nieruchomości

Formularz IN-1 składa osoba fizyczna, która stała się właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym albo posiadaczem nieruchomości objętej podatkiem od nieruchomości. W sprawach dotyczących mieszkań, domów i gruntów organem podatkowym jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy ze względu na położenie nieruchomości.

Termin na złożenie informacji wynosi 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo zmianę obowiązku podatkowego. Przy spadku trzeba pamiętać, że postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza prawo do spadku, ale samo nabycie spadku następuje z mocy prawa wcześniej. W praktyce, jeżeli IN-1 nie został złożony, należy jak najszybciej uzupełnić ten obowiązek i wyjaśnić przyczynę opóźnienia.

Ważne jest rozróżnienie dwóch zgłoszeń. Formularz SD-Z2 trafia do urzędu skarbowego i służy do rozliczenia podatku od spadków i darowizn. Formularz IN-1 trafia natomiast do gminy albo miasta i jest podstawą do wydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości dla osoby fizycznej.

Jak naprawić niezłożenie IN-1 w terminie

Najbezpieczniejsza kolejność działań jest następująca:

• przygotować zaległy formularz IN-1 wraz z załącznikami wymaganymi dla danego rodzaju nieruchomości,
• dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny, na przykład prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia,
• przygotować pismo wyjaśniające, od kiedy jest Pan właścicielem lub współwłaścicielem oraz dlaczego informacja nie została złożona w terminie,
• złożyć czynny żal, jeżeli uchybienie może zostać ocenione jako czyn zabroniony skarbowy,
• dołączyć potwierdzenia przelewów i poprosić o zaliczenie dotychczasowych wpłat na poczet podatku dotyczącego tej nieruchomości.

IN-1 składa się do organu gminy właściwego według położenia nieruchomości. Można to zrobić papierowo, pocztą albo elektronicznie, jeżeli urząd udostępnia taką możliwość. Jeżeli sprawa dotyczy kilku współwłaścicieli, urząd może wymagać danych wszystkich osób oraz wskazania udziałów.

Czynny żal przy zaległym IN-1

Czynny żal to zawiadomienie organu o popełnieniu czynu zabronionego skarbowego, złożone zanim organ uzyska wyraźnie udokumentowaną wiadomość o naruszeniu albo rozpocznie czynności zmierzające do jego ujawnienia. Podstawową regulacją jest art. 16 Kodeksu karnego skarbowego.

W piśmie warto krótko i konkretnie wskazać: czego dotyczy uchybienie, kiedy nastąpiło nabycie nieruchomości, dlaczego IN-1 nie został złożony, że podatek był opłacany według dotychczasowych decyzji, a także że podatnik uzupełnia obowiązek i wnosi o nienakładanie sankcji. Jeżeli po rozliczeniu okaże się, że istnieje zaległość, trzeba ją uregulować wraz z ewentualnymi odsetkami albo wykonać wezwanie organu w wyznaczonym terminie.

Czynny żal najlepiej złożyć równolegle z zaległym IN-1. W praktyce warto skierować go do organu właściwego w sprawach odpowiedzialności karnej skarbowej, a kopię lub informację o jego złożeniu dołączyć do pisma składanego w gminie. Jeżeli urząd gminy prowadzi już czynności wyjaśniające, skuteczność czynnego żalu trzeba ocenić indywidualnie.

Jak udokumentować wpłaty podatku na konto zmarłego

Do pisma warto dołączyć możliwie pełny zestaw dowodów płatności. Mogą to być potwierdzenia przelewów, historia rachunku bankowego, wydruki z bankowości elektronicznej, decyzje podatkowe wystawiane na zmarłego, korespondencja z urzędem oraz dowód, że płatności dotyczyły tej konkretnej nieruchomości.

W piśmie należy poprosić organ o zweryfikowanie wpłat i ich zaliczenie na poczet podatku od nieruchomości należnego od aktualnego właściciela. Jeżeli przelewy były opisane imieniem i nazwiskiem zmarłego, warto wyjaśnić, że podatnik działał w przekonaniu, iż kontynuuje prawidłowe opłacanie podatku za tę samą nieruchomość.

Nie można z góry przesądzić, czy urząd zaliczy wszystkie wpłaty bez dodatkowych czynności. Zależy to od identyfikacji płatności, treści decyzji, okresów podatkowych, sposobu księgowania i tego, czy powstała nadpłata albo zaległość. Jeżeli organ uzna, że trzeba wydać decyzje na nowego podatnika, powinien wskazać kwoty, okresy i sposób rozliczenia dotychczasowych wpłat.

Czy trzeba składać wniosek o zaniechanie ukarania

Co do zasady nie składa się odrębnego, sformalizowanego wniosku o zaniechanie ukarania zamiast czynnego żalu. Najważniejsze jest skuteczne zawiadomienie o uchybieniu, ujawnienie istotnych okoliczności, złożenie zaległego IN-1 i uregulowanie ewentualnej należności.

Można jednak w treści czynnego żalu dodać wniosek o uznanie zawiadomienia za skuteczne oraz o niewszczynanie postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe. Warto też podkreślić okoliczności łagodzące: brak zamiaru zatajenia nieruchomości, regularne wpłaty podatku, samodzielne ujawnienie błędu oraz szybkie uzupełnienie dokumentów.

Co z decyzją podatkową i przedawnieniem

Po złożeniu IN-1 organ powinien ustalić podatek od nieruchomości decyzją. W decyzji wskaże podatnika, przedmiot opodatkowania, kwotę podatku oraz terminy płatności. Jeżeli sprawa obejmuje lata poprzednie, urząd może badać również terminy, w jakich zobowiązanie mogło zostać jeszcze ustalone. Starsze okresy wymagają odrębnej oceny, zwłaszcza gdy informacja nie była złożona albo dane w urzędzie były niepełne.

Jeżeli podatnik nie zna dokładnej kwoty do dopłaty, nie powinien wpisywać w czynnym żalu przypadkowych wyliczeń. Lepiej wskazać, że podatek był płacony według decyzji kierowanych do poprzedniego właściciela, dołączyć dowody płatności i zadeklarować uregulowanie różnicy niezwłocznie po jej ustaleniu przez organ.

FAQ

Czy SD-Z2 zwalnia ze złożenia IN-1?

Nie. SD-Z2 dotyczy podatku od spadków i darowizn oraz trafia do urzędu skarbowego. IN-1 dotyczy podatku od nieruchomości i składa się go do gminy albo miasta właściwego według położenia nieruchomości.

Gdzie złożyć zaległy formularz IN-1?

IN-1 należy złożyć do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego dla miejsca położenia nieruchomości. Jeżeli nieruchomość leży w innej gminie niż miejsce zamieszkania spadkobiercy, właściwa jest gmina położenia nieruchomości.

Czy czynny żal zawsze chroni przed karą?

Nie zawsze. Czynny żal jest skuteczny tylko przy spełnieniu warunków z Kodeksu karnego skarbowego, w szczególności gdy zostanie złożony zanim organ ma udokumentowaną wiedzę o czynie albo rozpocznie czynności zmierzające do jego ujawnienia.

Czy trzeba od razu zapłacić zaległy podatek?

Jeżeli kwota zaległości jest znana, należy ją uregulować. Jeżeli nie jest znana, warto wskazać w piśmie, że podatek był opłacany według dotychczasowych decyzji i że ewentualna różnica zostanie zapłacona niezwłocznie po jej ustaleniu przez organ.

Co dołączyć do pisma w gminie?

Warto dołączyć zaległy IN-1, dokument potwierdzający nabycie spadku, pismo wyjaśniające, potwierdzenia przelewów, decyzje podatkowe wystawiane na poprzedniego właściciela oraz wniosek o zaliczenie wpłat na poczet podatku dotyczącego nieruchomości.

Podsumowanie

Niezłożenie IN-1 po odziedziczeniu mieszkania można naprawić, składając zaległą informację do właściwej gminy lub miasta, wyjaśniając przyczynę opóźnienia i dokumentując dotychczasowe wpłaty. Sam fakt, że podatek był opłacany na podstawie decyzji wystawianych na zmarłego, nie zastępuje obowiązku aktualizacji podatnika, ale może istotnie pomóc w wykazaniu dobrej wiary i braku uszczuplenia.

Nie warto czekać na wezwanie. Im szybciej podatnik sam złoży IN-1, czynny żal i komplet dowodów, tym większa szansa na uporządkowanie sprawy bez dodatkowych sankcji.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930
2. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
3. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa