Podwójne opodatkowanie - praca w Niemczech i działalność gospodarcza w Polsce

Podatek dochodowy a meldunek

Dla celów podatkowych kwestia meldunku nie ma żadnego znaczenia. Kwestią istotną, aby ustalić tzw. rezydenturę podatkową, jest tzw. ośrodek interesów życiowych, tj. rodzina, przyjaciele, szeroko rozumiany „dom”.

Mając to na uwadze, polskim rezydentem podatkowym jest osoba posiadająca miejsce zamieszkania na terytorium Polski, co oznacza osobę, która:

• posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
• przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Zobacz też: Praca w Niemczech na polskiej umowie

Polski rezydent podatkowy przebywający w Niemczech

Można zatem przebywać w Niemczech cały rok i nadal pozostawać polskim podatnikiem, a to z uwagi na to, że w Polsce występuje ośrodek interesów życiowych.

Polski rezydent podatkowy co do zasady:

• nie musi składać zeznania PIT 36,
• nie musi wpłacać zaliczki na podatek po powrocie do kraju,
• nie musi składać informacji o źródłach zarobków z Niemiec, np. załącznika PIT/ZG.

Istnieje jednak wyjątek. O ile polski rezydent podatkowy uzyskuje inne zarobki opodatkowane w Polsce podatkiem dochodowym według skali podatkowej, ewentualnie rozlicza w Polsce zagraniczne zarobki pochodzące z innego jeszcze kraju niż Niemcy, wówczas zasada wyłączenia z progresją wpływa na stopę podatku stosowaną do zarobków opodatkowanych w Polsce.

W tym przypadku podatnik na koniec roku (do końca kwietnia roku następnego):

• składa PIT-36,
• składa załącznik PIT/ZG,
• wykazuje zarobki zagraniczne, choć nie dolicza ich do innych wynagrodzeń krajowych,
• ustala stopę procentową podatku, stosowaną do krajowych zarobków z uwzględnieniem wynagrodzeń niemieckich,
• stosuje stopę procentową do polskich dochodów.

Oznacza to, iż Pani będzie zobowiązana rozliczyć się z polskim fiskusem z dochodów uzyskanych w Polsce tytułem działalności gospodarczej i ujawnić dochody uzyskane w Niemczech (choć one nie będą opodatkowane po raz drugi).

Przeczytaj też: Praca w dwóch krajach jednocześnie

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które uchyla przepisy rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 roku w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie z wyjątkiem przypadków określonych w art. 87 ust. 8 oraz w art. 90 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 stanowi, że:

„Osoba, która w jednym państwie członkowskim prowadzi działalność na własny rachunek, a w innym zostaje zatrudniona na umowę o pracę, podlega ustawodawstwu państwa, w którym wykonuje pracę najemną (art. 14c ww. rozporządzenia).”

W konsekwencji, działając jako przedsiębiorca, jest Pani zwolniona z opłacania składek ZUS (może Pani wybrać dobrowolne ubezpieczenie społeczne, należy zwrócić się do ZUS z odpowiednim wnioskiem o objęcie ubezpieczeniem).

Zbieg tytułów do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym

Ubezpieczenie zdrowotne

Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jeżeli osoba prowadząca pozarolniczą działalność uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca z każdego z tych tytułów odrębnie.

Zatem Pani nadal opłaca składki na ubezpieczenie zdrowotne jak dotąd, więc ma Pani prawo korzystać z polskiej opieki zdrowotnej.

Meldunek w Polsce i miejsce stałego zamieszkania w Niemczech

Meldunek jest instytucją polskiego prawa administracyjnego. Skoro ma Pani całą rodzinę w Polsce i tu mieszka, nie widzę przeszkód, aby zostać zameldowanym tu – choć to i tak nie ma żadnego znaczenia w kwestii podatku dochodowego.

Rozumiem, że musiała Pani wskazać miejsce zamieszkania w Niemczech, bowiem została Pani zgłoszona do ubezpieczenia i urzędu skarbowego przez niemieckiego pracodawcę. W Niemczech można bowiem wskazać adres, pod którym się przebywa właśnie dla celów administracyjnych (podatkowych), jednak w dokumentach należałoby wskazać jako kraj macierzysty właśnie Polskę. Jeżeli miałoby coś Pani już grozić za podwójny meldunek, to raczej dopatrywałabym się tego w Niemczech – jestem jednak polskim doradcą podatkowym i prawnikiem i trudno mi określić skutki, które ewentualnie mogą się pojawić z perspektywy niemieckich przepisów.

Jednak przede wszystkim ustaliłabym: czy dokonała Pani zgłoszenia o STAŁYM miejscu zamieszkania w Niemczech, czy tylko zgłosiła Pani adres dla celów administracyjno-podatkowych? Jeżeli było to zgłoszenie o stałym miejscu zamieszkania, dokonałabym korekty, wskazując Polskę jako kraj nadrzędny i macierzysty.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz.U. 1998 nr 137 poz. 887