Autor: Hanna Żurowska
Jestem księgowym w spółce z o.o. Zorientowałem się, że nie złożyłem w terminie sprawozdania finansowego do urzędu skarbowego i KRS (zostało ono jednak sporządzone i zatwierdzone o czasie). Czy mogę coś zrobić, aby uniknąć kary?

Sankcje za niezłożenie w terminie sprawozdania finansowego do urzędu skarbowego i Krajowego Rejestru Sądowego są regulowane w odrębnych ustawach.
Zobacz też: Jak odzyskać pieniądze z kasyna online
Sprawozdanie finansowe wraz z resztą wymaganych dokumentów należy złożyć do urzędu skarbowego (właściwość zgodnie z CIT) w terminie 10 dni od daty zatwierdzenia, bez względu na to, kiedy sprawozdanie zostało zatwierdzone (tj. w terminie obowiązującym w ustawie o rachunkowości terminie lub później).
Przeczytaj też: Kierownik budowy forma opodatkowania
Sankcje w ramach stosunku sprawozdawczego z urzędu skarbowego są ujęte w przepisach Kodeksu karnego skarbowego (dalej – K.k.s.), a z Pana punktu widzenia istotny jest przede wszystkim poniższy przepis:
„Art. 54.
§ 1. Podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie”.
W praktyce powyższa grzywna wynosi od 150 do 3000 złotych. Istnieje jednak możliwość uniknięcia kary związanej z nieterminowym złożeniem, a to umożliwia inny przepis przywoływanego kodeksu:
„Art. 16.
§ 1. Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się tylko wtedy, gdy w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ postępowania przygotowawczego uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną uszczuploną popełnionym czynem zabronionym. Jeżeli czyn zabroniony nie polega na uszczupleniu tej należności, a orzeczenie przepadku przedmiotów jest obowiązkowe, sprawca powinien złożyć te przedmioty, natomiast w razie niemożności ich złożenia – uiścić ich równowartość pieniężną; nie nakłada się obowiązku uiszczenia ich równowartości pieniężnej, jeżeli przepadek dotyczy przedmiotów określonych w art. 29 pkt 4”.
Zobacz również: Jak napisać czynny żal wzór
W § 1 cytowanego przepisu chodzi o tzw. czynny żal – jest to określenie nieformalne, dlatego też tego zwrotu nie znajdziemy w obowiązujących przepisach. Jest to szczególny rodzaj zawiadomienia urzędu skarbowego o popełnieniu czynu zabronionego (wykroczenia lub przestępstwa skarbowego), np. o nieprowadzeniu ksiąg rachunkowych czy niezłożeniu w terminie deklaracji lub zeznania podatkowego. Jego złożenie zwalnia osobę winną od odpowiedzialności karnej skarbowej.
Pismo w tej sprawie składa (podpisuje) osoba odpowiedzialna za dopełnienie danego obowiązku wobec urzędu skarbowego (np. księgowy). Oczywiście pismo to jest jedynie załącznikiem do faktycznego złożenia sprawozdania finansowego (czynimy więc zadość obowiązkowi ustawowemu wobec urzędu, a akt czynnego żalu składamy w załączeniu, aby uniknąć odpowiedzialności za opóźnienie).
Nie ma wyznaczonych ustawowo terminów składania czynnego żalu, jednak aby był on skuteczny, należy spełnić kilka warunków (zgodnie art. 16 K.k.s.):
Z kolei sankcje z tytułu nieterminowego złożenia sprawozdania finansowego w KRS regulowane są w ustawie o rachunkowości. Z jej przepisów wynika, iż:
„Art. 79. Kto wbrew przepisom ustawy:
1) nie poddaje sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,
2) nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji, wyjaśnień, oświadczeń biegłemu rewidentowi albo nie dopuszcza go do pełnienia obowiązków,
3) nie składa sprawozdania finansowego do ogłoszenia,
4) nie składa sprawozdania finansowego lub sprawozdania z działalności we właściwym rejestrze sądowym,
5) nie udostępnia sprawozdania finansowego i innych dokumentów, o których mowa w art. 68,
6) prowadzi działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych bez wymaganych uprawnień,
7) prowadzi działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych lub wykonywania czynności doradztwa podatkowego, do wykonywania których jest uprawniony zgodnie z odrębnymi przepisami – bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 76h ust. 1
– podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności”.
Odpowiedzialność za składanie sprawozdań spoczywa na kierowniku jednostki i to wobec niego mogą być wyciągnięte powyższe konsekwencje w razie ich niespełnienia (np. nieterminowego złożenia sprawozdania finansowego). W przypadku spółki z o.o. odpowiedzialnym za złożenie we właściwym rejestrze sądowym sprawozdania finansowego jest zarząd (a właściwie wszyscy jego członkowie), chyba że wewnętrzne przepisy (umowa spółki) stanowią inaczej.
Osobno odnieść się należy do kwestii środków prawnych przysługujących samemu sądowi rejestrowemu m.in. w przypadku wykrycia przez niego, iż nie został złożony do KRS jakikolwiek dokument, którego złożenie tam było obligatoryjne (np. sprawozdanie finansowe). Środki te mają na celu przymuszenie obowiązanego do wypełnienia ciążącego na nim obowiązku i są stosowane niezależnie od ewentualnego zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu przestępstwa, wskazanego art. 77-79 ustawy o rachunkowości.
Stosownie do art. 24-32 ustawy o KRS środki, którymi może posłużyć się sąd rejestrowy, to kolejno:
1. Wezwanie osoby obowiązanej (w przypadku sprawozdania finansowego – członków zarządu) do dokonania czynności w terminie 7 dni, pod rygorem nałożenia grzywny określonej przepisami o egzekucji świadczeń niepieniężnych.
2. Nałożenie rzeczonej grzywny na osobę obowiązaną do działania. Grzywna nie może przekroczyć kwoty 1000,00 zł.
3. Grzywna (w kwocie do 1000,00 zł), jeżeli jest nieskuteczna, może być ponawiana, gdy jednak trzykrotne jej wymierzenie nie przyniosło efektu, sąd rejestrowy może ponawiać grzywnę już bez ograniczenia kwotowego.
4. Dalsze niewykonanie czynności przez obowiązanego uprawnia sąd rejestrowy do samodzielnego wykreślenia z KRS wpisu oczywiście nieprawdziwego lub zamieszczenia wpisu odpowiadającego rzeczywistemu stanowi rzeczy, jeżeli tylko sąd jest w posiadaniu dokumentów, które taki wpis mogą uzasadniać.
5. Jeżeli pomimo stosowania grzywien osoba prawna wpisana do rejestru nie wykonuje obowiązków, sąd rejestrowy może ustanowić dla niej kuratora na okres nieprzekraczający roku. Sąd rejestrowy może przedłużyć ustanowienie kuratora, jeżeli czynności tego ostatniego nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony.
6. Kurator może podjąć czynności zmierzające do likwidacji osoby prawnej, jeżeli nie dojdzie do wyboru lub powołania jej władz w terminie trzech miesięcy od dnia ustanowienia kuratora albo wybrane lub powołane władze nie wykonują obowiązków (np. w zakresie złożenia sprawozdania).
Należy jak najszybciej złożyć sprawozdanie w rejestrze. Nie skutkuje to oczywiście zniwelowaniem popełnienia czynu zabronionego określonego w ustawie o rachunkowości, jednakże prawdopodobieństwo ukarania w takim przypadku jest znacznie mniejsze (wręcz znikome, jeśli jest to zwykłe opóźnienie, niewynikające z chęci zatajenia wszelkich informacji z punktu widzenia KRS czy organów podatkowych). Mogę Pana pocieszyć, że z praktyki wiem, że sądy bardzo rzadko nakładają kary za opóźnienia na osoby odpowiedzialne za złożenie sprawozdania finansowego.
Kasia, księgowa w małej spółce z branży e-commerce, wprowadziła nowe oprogramowanie do prowadzenia ksiąg. Choć sprawozdanie finansowe zostało przygotowane i zatwierdzone zgodnie z terminem, przez zamieszanie z nowym systemem zapomniała je wysłać do KRS. Kiedy po miesiącu zorientowała się o przeoczeniu, natychmiast złożyła dokument i dołączyła czynny żal. Sprawa nie miała dalszego ciągu – nie nałożono żadnej grzywny.
Tomasz, członek zarządu spółki technologicznej, przebywał za granicą i nie dopilnował złożenia sprawozdania w KRS. Po upływie terminu sąd rejestrowy wysłał wezwanie do złożenia dokumentu w ciągu 7 dni pod rygorem grzywny. Sprawozdanie zostało niezwłocznie złożone – uniknięto kary, ale Tomasz musiał oficjalnie wyjaśnić niedopatrzenie i złożyć podpisane oświadczenie.
Biuro rachunkowe obsługujące kilka spółek z o.o. przez pomyłkę pominęło jedną z nich przy składaniu sprawozdań do urzędu skarbowego. Klient – zarząd spółki – dowiedział się o tym podczas weryfikacji przez bank w trakcie ubiegania się o kredyt. Biuro natychmiast złożyło zaległe dokumenty i czynny żal w imieniu klienta. Sprawa zakończyła się na pouczeniu, ale klient zdecydował się zmienić biuro z obawy przed powtórką.
Nieterminowe złożenie sprawozdania finansowego przez spółkę z o.o. może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych, zarówno w relacji z urzędem skarbowym, jak i KRS. Choć sankcje bywają rzadko stosowane, szczególnie przy niewielkich opóźnieniach bez znamion celowego działania, warto pamiętać, że prawo przewiduje konkretne kary, w tym grzywny czy możliwość ustanowienia kuratora. Kluczowe jest szybkie złożenie zaległych dokumentów oraz – w przypadku opóźnień wobec urzędu skarbowego – złożenie tzw. czynnego żalu, który może uchronić przed odpowiedzialnością karną skarbową. Dbałość o terminy i przejrzystość działań to najlepsza ochrona przed negatywnymi konsekwencjami.
Potrzebujesz pomocy w sprawie spóźnionego sprawozdania finansowego? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Nasi prawnicy przeanalizują Twoją sytuację, wskażą możliwe rozwiązania i pomogą przygotować odpowiednie pisma, w tym skuteczny czynny żal. Zaufaj doświadczeniu i zadbaj o bezpieczeństwo swojej spółki.
1. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika