Autor: Aleksander Słysz
Interesują mnie zasady opodatkowywania darowizn między osobami obcymi – czyli na przykład gdy darowuję pieniądze znajomemu. Od jakich kwot obowiązuje jaka kwota podatku? Kto tę kwotę powinien zgłosić od urzędu skarbowego (darczyńca czy obdarowany)? Czy jest jakaś graniczna kwota, po przekroczeniu której trzeba darowiznę zgłosić? Co z darowiznami z zagranicy? Na przykład gdybym ja otrzymał darowiznę od osoby z kraju UE albo z Afryki, czy wtedy obowiązują inne przepisy?

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn stanowi, że podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny. Niemniej jednak nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych i przy nabyciu w drodze darowizny powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
W przypadku osób obcych, tzw. innych nabywców, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 4902 zł (III grupa podatkowa). Powyżej tej kwoty darowizna podlega opodatkowaniu; podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następującej skali dla III grupy: przy nadwyżce do 10 278 zł stawka wynosi 12%, przy nadwyżce od 10 278 do 20 556 zł podatek wynosi 1 233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł, przy nadwyżce ponad 20 556 zł podatek wynosi 2 877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20 556 zł.
Podatnik, czyli obdarowany, musi złożyć zeznanie SD-3. Zgodnie bowiem z art. 17a ww. ustawy podatnicy podatku są obowiązani, gdy podatku nie pobiera płatnik, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.
Reasumując:
Pomoc dla znajomego w potrzebie
Kamil, mieszkający w Warszawie, przekazał swojemu znajomemu z pracy 8000 zł, aby pomóc mu w pokryciu kosztów leczenia dziecka. Umowa darowizny została zawarta ustnie, a pieniądze przelane na konto. Ponieważ obdarowany nie jest spokrewniony z Kamilem, obowiązuje go limit 4902 zł. W związku z przekroczeniem tej kwoty, znajomy ma obowiązek zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego, składając formularz SD-3 w ciągu miesiąca i zapłacić podatek od nadwyżki według skali III grupy podatkowej.
Przelew z Niemiec od przyjaciela
Agnieszka otrzymała od kolegi z Niemiec przelew na 15 000 zł tytułem wsparcia w rozpoczęciu działalności gospodarczej. Kolega nie jest z nią spokrewniony, a darowizna pochodzi z zagranicy. Ponieważ Agnieszka jest obywatelką Polski i ma tu miejsce stałego pobytu, darowizna podlega opodatkowaniu w Polsce. Musi ona złożyć deklarację SD-3 w urzędzie skarbowym i zapłacić podatek według zasad przewidzianych dla III grupy. Równolegle powinna sprawdzić, czy w Niemczech nie obowiązują dodatkowe przepisy dla darczyńcy.
Podarunek w postaci laptopa
Marek, programista z Krakowa, dostał od swojego znajomego z USA nowy laptop o wartości 7000 zł jako prezent za pomoc przy projekcie informatycznym. Przedmiot fizyczny został wysłany kurierem, a wartość darowizny przekracza kwotę wolną od podatku. Ponieważ rzecz znajduje się teraz na terytorium Polski, a Marek jest rezydentem podatkowym, ciąży na nim obowiązek podatkowy. Musi więc zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego i opłacić podatek od wartości przekraczającej 4902 zł.
Darowizny między osobami obcymi, choć często wynikają z życzliwości lub potrzeby wsparcia, podlegają jasno określonym przepisom podatkowym. Po przekroczeniu kwoty 4902 zł – liczonej łącznie z darowiznami od tej samej osoby z ostatnich pięciu lat – obdarowany musi zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego i zapłacić podatek według skali dla III grupy podatkowej. Obowiązek ten dotyczy również darowizn z zagranicy, jeśli obdarowany jest obywatelem Polski lub ma tu miejsce stałego pobytu. Kluczowe jest, aby każdą darowiznę odpowiednio udokumentować i pamiętać o terminie złożenia deklaracji SD-3, by uniknąć konsekwencji prawnych.
Potrzebujesz pomocy w sprawie darowizny lub masz wątpliwości, czy powinieneś zapłacić podatek? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Doświadczeni prawnicy odpowiedzą na Twoje pytania, pomogą wypełnić formularze i doradzą, jak bezpiecznie przekazać lub przyjąć darowiznę. Niezależnie od sytuacji, możesz liczyć na fachowe i przystępne wsparcie.
1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika