Przekazanie samochodu firmowego dziecku a podatek

Darowizna a podatek PIT

Sama czynność darowizny nie wywołuje skutków podatkowych w zakresie podatku PIT. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT przepisów nie stosuje się do czynności, które są regulowane ustawą o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji sama darowizna jest neutralna na gruncie podatku PIT. Potwierdził to Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 4 grudnia 2017 r., nr 0112-KDIL3-3.4011.142.2017.2.TW: „Skoro zatem z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca w niniejszej umowie darowizny będzie osobą przekazującą nieodpłatnie należące do niego składniki majątkowe (darczyńcą), to należy uznać, że dojdzie do zmniejszenia jego majątku. Jeżeli więc, w związku z tym przekazaniem, darczyńca nie otrzyma żadnych wartości pieniężnych ani innego przysporzenia majątkowego, to przekazanie to nie mieści się w zakresie powołanych powyżej definicji dochodów/przychodów podatkowych po stronie Wnioskodawcy (darczyńcy). Zatem po stronie Wnioskodawcy nie powstanie w związku z tą czynnością przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych”.

Po stronie darczyńcy w pierwszej kolejności należy wskazać na treść art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy PIT, który stanowi, że nie są kosztem uzyskania przychodu darowizny i ofiary wszelkiego rodzaju. Zatem wartość darowizny, jak również ewentualna niezamortyzowana wartość początkowa środka trwałego nie stanowią kosztu podatkowego w chwili darowizny. Obowiązek korygowania kosztu nie powstanie przy darowiźnie środków trwałych. W konsekwencji darczyńca nie musi korygować dokonanych odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego.

Powyższe potwierdza interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lutego 2017 r., nr 1061-IPTPB1.4511.1050.2016.1.MM: „W przypadku darowizny środków trwałych – darowizna jako jedna z form zbycia wyznacza datę zakończenia dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Nie powoduje jednak konieczności jakichkolwiek ich korekt w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Odpisy naliczone w okresie używania składnika majątku na potrzeby działalności pozostają kosztem uzyskania przychodu u darczyńcy. Ostatniego odpisu amortyzacyjnego dokonywanego od wartości początkowej amortyzowanego środka trwałego, który następnie zostaje darowany, można dokonać za miesiąc, w którym darowizna została dokonana”.

Przekazanie samochodu firmowego dziecku

Zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) przeniesienie własności nieruchomości wymaga zachowania formy aktu notarialnego. W związku z tym darowizna samochodu nie wymaga tej formy. Umowa może być spisana w zwykłej formie pisemnej. Po stronie obdarowanego powstaje obowiązek w zakresie podatku od spadków i darowizn. Możliwe jest jednak skorzystanie z całkowitego zwolnienia podatkowego określonego w art. 4a ustawy SD. Warunkiem jest, aby obdarowany w terminie 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania darowizny złożył do właściwego US zgłoszenie SD-Z2.

Jeżeli chodzi natomiast o podatek VAT i darowiznę, to należy sięgnąć do treści art. 7 ust. 2 ustawy VAT, w której czytamy, że „Przez dostawę towarów rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych”.

Jak zatem widać, wycofanie nieruchomości z majątku firmowego do majątku prywatnego, rozumianego jako przekazanie towaru na cele osobiste podatnika, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia lub wytworzenia nieruchomości.

Przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 15 stycznia 2018 r., nr 0112-KDIL2-2.4012.555.2017.1.EN, wskazał, co następuje: „Z art. 7 ust. 2 ustawy wynika, że nieodpłatne czynności, o których mowa w tym przepisie, tylko wówczas są uznawane za odpłatną dostawę towarów, jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do całkowitego albo częściowego odliczenia podatku naliczonego. Zauważyć należy, że jeśli podatnik odliczył podatek naliczony np. przy ich nabyciu czy wytworzeniu, to ich nieodpłatne przekazanie – gdyby było nieopodatkowane – w istocie stanowiłoby nabycie bez opodatkowania. Stoi to w sprzeczności z zasadą powszechności oraz neutralności opodatkowania. Jeśli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku, to nieodpłatne przekazanie tego towaru pozostaje neutralne podatkowo, gdyż podatnik już raz został obciążony faktycznym kosztem podatku (w tej części wystąpił więc jako konsument, a nie jako podatnik VAT).

Analiza przedstawionego opisu sprawy oraz treści przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że darowizna części usługowej budynku mieszkalno-usługowego – w świetle art. 7 ust. 2 ustawy – stanowi czynność zrównaną z odpłatną dostawą towarów. Z uwagi na wykorzystywanie przedmiotowego budynku w części usługowej w celu wynajmu firmie, tj. do czynności opodatkowanej podatkiem VAT, należy uznać, że Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na jego budowę. Został zatem spełniony warunek do uznania tej nieodpłatnej czynności za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.

Odliczenie podatku VAT przy nabyciu samochodu a darowizna

Jeżeli darczyńca w związku z nabyciem samochodu ciężarowego odliczył podatek VAT, to darowizna będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Tutaj warto wskazać, że zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy VAT „W przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określone w momencie tej dostawy towarów”.

Jak czytamy w piśmie z dnia 14 sierpnia 2020 r., wydanym przez: Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, 0113-KDIPT1-3.4012.420.2020.2.MWJ: „Oznacza to, że podstawą opodatkowania jest wprawdzie cena nabycia lub koszt wytworzenia towaru, lecz skorygowana na dzień, w którym dochodzi do nieodpłatnego przekazania przedmiotowych towarów. Zatem w omawianej sytuacji na podstawie art. 29a ust. 2 ustawy podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów rozumiana jako cena zaktualizowana na moment dokonania nieodpłatnego przekazania towaru, czyli cena, jaką Wnioskodawca uzyskałby za nabyty towar w dniu jego nieodpłatnego przekazania. Tym samym przy przekazaniu za podstawę opodatkowania Zainteresowany powinien przyjąć cenę, jaką uzyskałby za przedmiotowy sprzęt w dniu jego przekazania”.

Jeżeli natomiast od zakupu samochodu lub części składowych nie odliczano podatku naliczonego, to przekazanie go w drodze darowizny nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT po stronie darczyńcy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
3. Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lutego 2017 r., nr 1061-IPTPB1.4511.1050.2016.1.MM