Autor: Aleksander Słysz
Otrzymałam wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie niezłożenia deklaracji SD-3. Dotyczy to spadku po mężu. Spadek otrzymałam 4 lata temu. Jakie konsekwencje mnie czekają oraz czy sprawa się przedawniła?

W przypadku dziedziczenia podatek powstaje w drodze doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, dopiero gdy takie zobowiązanie powstanie, po upływie terminu jego płatności, zacznie biec termin przedawnienia. Zgodnie z art. 68 §1 i §2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn nie powstanie, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (a ten powstaje z chwilą przyjęcia spadku, z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia a czasem z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia), a jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Reasumując, jeśli decyzja ustalająca wysokość podatku (zobowiązania) nie zostanie doręczona przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym uprawomocniło się orzeczenie sądu, zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn nie powstanie (chyba, że odnowi się obowiązek podatkowy, wtedy będzie mogło powstać). Zatem skoro obowiązek podatkowy powstał w 2011 r. z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia i nie złożono SD-3, to nie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku.
Co Pani grozi? Przede wszystkim doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe oraz ewentualne sankcje karnoskarbowe, najprawdopodobniej grzywna za wykroczenie w postaci uchylania się od opodatkowania, to jednak zależy od wartości narażonego na uszczuplenie podatku.
Zobacz też: SD-3 po terminie
Anna, 42 lata, odziedziczyła mieszkanie po ojcu
Po śmierci ojca w 2019 r. Anna przyjęła spadek z mocy prawa, ale z powodu zamieszania rodzinnego i braku świadomości o obowiązkach podatkowych nie złożyła deklaracji SD-3. W 2024 r. otrzymała wezwanie z urzędu skarbowego do złożenia wyjaśnień. Ponieważ nie minęło jeszcze 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy, sprawa nie uległa przedawnieniu i urząd może wydać decyzję ustalającą podatek. Anna złożyła deklarację i skorzystała z prawa do ulgi podatkowej przysługującej najbliższej rodzinie.
Tomasz, 58 lat, spadek po żonie
Tomasz odziedziczył w 2020 r. dom po zmarłej żonie. Z powodu żałoby i przeświadczenia, że jako małżonek nie musi nic zgłaszać, nie złożył SD-3. W 2025 r. urząd skarbowy wezwał go do złożenia wyjaśnień. Tomasz przedstawił dokumenty potwierdzające datę nabycia i złożył zaległą deklarację. Choć obowiązek podatkowy nie uległ jeszcze przedawnieniu, uniknął grzywny, ponieważ wykazał dobrą wolę i współpracował z organami.
Jolanta, 34 lata, niespodziewany spadek po ciotce
W 2018 r. Jolanta niespodziewanie odziedziczyła oszczędności po zmarłej ciotce. O spadku dowiedziała się dopiero po kilku miesiącach i zignorowała temat, sądząc, że sprawa jest nieistotna. W 2024 r., czyli po 6 latach, otrzymała wezwanie z urzędu. Jednak w jej przypadku obowiązek podatkowy powstał w momencie uprawomocnienia się postanowienia sądu w 2018 r., a urząd nie zdążył doręczyć decyzji w ciągu 5 lat. Sprawa uległa przedawnieniu, a urząd nie może już ustalić podatku.
Niezłożenie deklaracji SD-3 w terminie nie zawsze oznacza poważne konsekwencje, ale warto wiedzieć, że obowiązek podatkowy w przypadku dziedziczenia może zostać ustalony nawet po kilku latach. Kluczowe znaczenie ma tu termin doręczenia decyzji przez urząd skarbowy – jeśli minęło już 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy, a decyzja nie została doręczona, zobowiązanie może nie powstać. Mimo to urząd może wezwać do złożenia wyjaśnień i zaległej deklaracji, a w niektórych przypadkach nałożyć grzywnę. Warto odpowiedzieć na wezwanie, przedstawić dokumenty i w razie wątpliwości skonsultować się z doradcą podatkowym.
Potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych, podatkowych lub innych kwestiach prawnych? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online — szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Doświadczeni prawnicy odpowiedzą na Twoje pytania, pomogą sporządzić pisma i doradzą, jak postąpić w konkretnej sytuacji. Wystarczy opisać problem, a my zajmiemy się resztą.
1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika