Zakup mieszkania na współwłasność z synem

Sprzedaż nieruchomości dokonana w ciągu 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym nastąpiło nabycie

Co do zasady opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega odpłatne zbycie nieruchomości dokonane w ciągu 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. W takim przypadku organ podatkowy pobiera podatek w wysokości 19% od kwoty uzyskanego dochodu.

Ustawa przewiduje jednak możliwość zwolnienia od zapłaty podatku w przypadku, gdy pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe.

Zgodnie z art. 21 ust. 26 ww. ustawy – przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach.

Zobacz też: Dopisanie współwłaściciela mieszkania posiadając kredyt hipoteczny

Jak skorzystać z zwolnienia podatkowego po zbyciu nieruchomości?

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że samo poniesienie wydatku na nabycie nieruchomości (budynku mieszkalnego) nie świadczy jeszcze o tym, że zostanie spełniona przesłanka skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania. Warunkiem zwolnienia podatkowego jest wykazanie przez podatnika, że wydatek poniesiony został na zrealizowanie jego własnych celów mieszkaniowych. Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, według stanowiska prezentowanego w orzecznictwie i doktrynie, że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. „dachu nad głową”. Ustawodawca nie uzależnił skorzystania z prawa do zwolnienia z opodatkowania od wykazania zamiaru zamieszkania w nowym budynku czy lokalu jedynie w chwili jego nabycia, lecz wyraźnie wskazał, że nabycie musi być dokonane na własne cele mieszkaniowe, a te realizowane są w dłuższym okresie czasu.

Sądy administracyjne podkreślają, że zwolnienie z opodatkowania dochodów opisanych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter mieszany podmiotowo-przedmiotowy. Wydatkowanie środków na określony przedmiot w połączeniu z funkcją jaką ten przedmiot realizuje na rzecz nabywcy – zaspokojenie jego niezaspokojonych celów mieszkaniowych.

Przeznaczenie środków na cele mieszkaniowe a zakup kolejnej nieruchomości w celach lokaty kapitału

W świetle takiego wyjaśnienia nie zaspokaja swoich własnych celów mieszkaniowych osoba, która posiadając własne miejsce zamieszkania nabywa kolejną nieruchomość w celach lokaty kapitału czy poprzez poniesienie wydatku w celu uniknięcia podatku. Same subiektywne deklaracje podatników o nabyciu nieruchomości mieszkalnej w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych nie są wystarczające do uzyskania zwolnienia podatkowego. Nie wystarczy poczynienie wydatków na nabycie nieruchomości, lecz konieczne jest, aby nastąpiło jednocześnie w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych. Organy podatkowe mają prawo do własnej oceny artykułowanych przez podatników subiektywnych motywów zakupu nieruchomości mieszkalnych i późniejszych decyzji co do dalszych losów tych nieruchomości. Weryfikacji takiej dokonuje się poprzez porównanie obiektywnych faktów związanych z zakupem i późniejszym losem nieruchomości do deklarowanych motywów działania podatnika. Przy czym motywy te muszą być potwierdzone obiektywnymi faktami.

Nabycie nieruchomości mieszkalnej ze środków ze sprzedaży innej nieruchomości

W przypadku nabycia nieruchomości mieszkalnej ze środków ze sprzedaży innej nieruchomości podatnik faktycznie winien w nowo nabytej nieruchomości (np. budynku mieszkalnego) własne cele mieszkaniowe realizować, a więc mieszkać. Nie wystarczy być zatem właścicielem nieruchomości – w nieruchomości tej trzeba jeszcze faktycznie mieszkać. Innymi słowy, podatnik, który nabywa budynek mieszkalny dla własnych potrzeb ma w tym lokalu faktycznie mieszkać.

W świetle powyższego, zwolnieniu podlega wyłącznie nabycie mieszkania na własne cele mieszkaniowe. Muszą to być wydatki poniesione na własny cel mieszkaniowy, poprzez który ustawa wyraźnie wyszczególnia nabycie nowej nieruchomości lub zaciągnięcie kredytu na nową nieruchomość. Ponadto nieruchomość ta musi być własnością tej osoby.

Stanowisko to jest powszechnie obowiązujące i znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 23 lutego 2012 r., nr IBPBII/2/415-1295/11/JG oraz interpretacji indywidualnej z 9 marca 2015 r., nr IBPBII/2/415-1100/14/AK oraz w wyroku WSA w Łodzi z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1639/11.

W Pana sytuacji lepszym rozwiązaniem jest zakup nieruchomości wyłącznie przez Pana, a następnie dokonanie darowizny części mieszkania na rzecz syna. Darowizna taka będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350