Autor: Marcin Sądej
Otrzymałem w spadku duży dom i chciałbym go sprzedać przed okresem 5 lat. Czy aby uniknąć podatku mogę kupić dwa mieszkania na własne cele mieszkaniowe? Z tego co się orientuję Ministerstwo Finansów nie ogranicza ilości zakupionych lokali na ten cel.

Nie tylko Ministerstwo Finansów, ale również sądy administracyjne potwierdzają, że wydatki na własne cele mieszkaniowe, dające możliwość zwolnienia dochodu ze sprzedaży nieruchomości od podatku, mogą dotyczyć zakupu więcej niż jednego lokalu mieszkalnego. Najlepszym przykładem będzie tutaj wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 3126/14.
W wyroku tym sąd wyraził pogląd, że zwolnienie od podatku dochodowego dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości mieszkalnej jest normą celu społecznego (socjalnego), która w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych obywateli. Celem wprowadzenia tego przepisu było preferowanie przeznaczenia przez podatników środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.
Zdaniem sądu nie stoi na przeszkodzie skorzystania z analizowanej ulgi okoliczność, że podatnik nabywa kilka lokali mieszkalnych, jak i to, że aktualnie posiada inny lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje. Niemniej jednak od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy będzie zależało, czy rzeczywiście takie zakupy realizują ustawowy warunek uznania własnych celów mieszkaniowych. Jeżeli zatem podatnik dokonuje zakupu co najmniej dwóch lokali mieszkaniowych w dwóch różnych miejscowościach, co wynika stąd, że w jednej miejscowości pracuje, w drugie koncentruje się jego życie rodzinne, wówczas można uznać, że własny cel mieszkaniowy jest realizowany w odniesieniu do obu lokali. Także w sytuacji, gdy dwa położone obok siebie lokale mogą zostać połączone można uznać, że cel mieszkaniowy może być realizowany. Z drugiej jednak strony nie można mówić o realizacji własnych celów mieszkaniowych w sytuacji, gdy podatnik deklaruje, że jedno z zakupionych mieszkań zamierza przeznaczyć dla córki. Podatnik nie realizuje wówczas własnego celu mieszkaniowego, ale cel mieszkaniowy innej osoby, i nie ma tutaj znaczenia w jakim stosunku pokrewieństwa ta inna osoba pozostaje względem podatnika.
Warto w tym miejscu przytoczyć również wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 maja 2014 r., sygn. I SA/Sz 350/14, w którym sąd wskazał, że zakup mieszkania dla innych osób, chociażby były nimi dzieci, nie spełnia warunku ustawowego, ponieważ nie świadczy o zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych.
Podsumowując powyższe, w świetle wyroków sądowych możliwy jest zakup dwóch mieszkań i skorzystanie z opisywanej ulgi, jednak podatnik musi udowodnić, w razie ewentualnej kontroli, że obydwa mieszkania służą zaspokajaniu jego własnego celu mieszkaniowego.
Praca w Warszawie, rodzina w Białymstoku
Michał pracuje w Warszawie w trybie hybrydowym – trzy dni w tygodniu spędza w biurze, a pozostałe dni pracuje zdalnie ze swojego rodzinnego Białegostoku, gdzie mieszka jego żona i dzieci. Po sprzedaży odziedziczonego domu postanowił kupić dwa mieszkania – jedno w Warszawie, by mieć gdzie mieszkać w czasie pracy, drugie w Białymstoku, by zapewnić komfortowe warunki rodzinie. Oba mieszkania służą jego codziennemu funkcjonowaniu, co potwierdza realizację własnych celów mieszkaniowych.
Dwa sąsiadujące lokale do połączenia
Anna kupiła dwa mieszkania znajdujące się obok siebie na tym samym piętrze. Miała plan połączenia ich w jeden przestronny apartament, ponieważ potrzebowała więcej miejsca dla siebie i swojego partnera, a żadne z dostępnych mieszkań nie spełniało ich potrzeb metrażowych. Taki zakup i plan przebudowy świadczą o zamiarze stworzenia jednego lokum i spełnianiu własnych potrzeb mieszkaniowych.
Separacja i dwa niezależne mieszkania
Tomasz po rozwodzie zdecydował się zakupić dwa mieszkania – jedno dla siebie, drugie w tej samej miejscowości, by jego dzieci mogły z nim mieszkać naprzemiennie w komfortowych warunkach. Choć nie mieszka w obu lokalach jednocześnie, oba służą jego codziennym potrzebom, związanym z funkcjonowaniem rodziny po rozstaniu. Takie rozdzielenie przestrzeni życiowej również może być uznane za realizację własnych celów mieszkaniowych.
Zakup dwóch mieszkań po sprzedaży odziedziczonej nieruchomości może zostać uznany za realizację własnych celów mieszkaniowych i tym samym pozwolić na skorzystanie ze zwolnienia z podatku dochodowego, pod warunkiem że faktycznie służą one zaspokojeniu potrzeb samego podatnika. Zarówno organy podatkowe, jak i sądy administracyjne podkreślają, że kluczowe znaczenie mają okoliczności faktyczne – miejsce pracy, sytuacja rodzinna czy sposób użytkowania lokali. Nie liczba nieruchomości, lecz ich rzeczywiste przeznaczenie decyduje o prawie do ulgi.
Potrzebujesz pewności, że Twoje działania są zgodne z prawem? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Odpowiadamy na konkretne pytania, analizujemy dokumenty i pomagamy podjąć właściwe decyzje. Zaufaj doświadczeniu prawników, którzy specjalizują się w prawie podatkowym i nieruchomościach.
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Wyrok Naczelnego Sądu Apelacyjnego z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 3126/14
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika