Zakup auta z Belgii bez VAT a rozliczenie WNT

Co oznacza faktura z Belgii bez VAT?

Jeżeli belgijski sprzedawca wskazał na fakturze, że sprzedaż samochodu jest dostawą wewnątrzwspólnotową, a podatek VAT nie został naliczony w Belgii, po stronie polskiego nabywcy zwykle powstaje obowiązek rozliczenia wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, czyli WNT. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy nabywcą jest czynny podatnik VAT, a samochód został przemieszczony z Belgii do Polski.

Nie należy utożsamiać belgijskiego zwolnienia albo stawki 0% dla sprzedawcy z brakiem podatku w Polsce. Mechanizm unijny polega na tym, że dostawca rozlicza dostawę w swoim kraju jako wewnątrzwspólnotową, a nabywca rozlicza nabycie w państwie zakończenia transportu, czyli w Polsce.

Inaczej mogłoby być wtedy, gdyby dokument wskazywał na procedurę marży dla towarów używanych. Przy zakupie samochodu w procedurze VAT marża nabywca zasadniczo nie rozlicza WNT. W opisanej sytuacji dokument odwołuje się jednak do dostawy wewnątrzwspólnotowej, dlatego trzeba przyjąć, że transakcję należy zweryfikować jako WNT.

Rozliczenie WNT samochodu w Polsce

WNT występuje wtedy, gdy nabywca uzyskuje prawo do rozporządzania towarem jak właściciel, a towar jest wysyłany lub transportowany z jednego państwa członkowskiego UE do innego państwa członkowskiego. W przypadku zakupu samochodu z Belgii do Polski warunek przemieszczenia pojazdu jest co do zasady spełniony.

Obowiązek podatkowy przy WNT powstaje zasadniczo 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy, chyba że wcześniej została wystawiona faktura. Wtedy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Od tej daty liczy się termin na szczególne obowiązki dotyczące środka transportu.

Zgodnie z art. 103 ust. 4 ustawy o VAT podatnik, który nabywa środek transportu mający być zarejestrowany w Polsce, jest obowiązany bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. W praktyce przy sprowadzanym samochodzie oznacza to konieczność szybkiego ustalenia podstawy opodatkowania i kwoty podatku.

Nabywca składa również informację VAT-23 wraz z kopią faktury potwierdzającej nabycie pojazdu. Dokument ten jest istotny nie tylko podatkowo, ale także praktycznie, bo potwierdzenie zapłaty VAT albo brak obowiązku zapłaty bywa wymagane przy dalszych formalnościach związanych z pojazdem.

Transakcję WNT należy wykazać w ewidencji i pliku JPK_V7 za właściwy okres rozliczeniowy. Jeżeli dostawcą był podatnik z innego państwa UE i transakcja spełnia warunki WNT, nabycie wykazuje się również w informacji podsumowującej VAT-UE. Jeżeli informacja nie została złożona w terminie, trzeba osobno sprawdzić VAT-UE po terminie oraz ewentualną potrzebę czynnego żalu.

Zobacz również: import usług a brak rejestracji VAT-UE

Opłata aukcyjna a import usług

W opisanej sprawie pojawia się także rachunek za opłatę za wystawienie auta na aukcji. Takiej opłaty nie należy automatycznie traktować tak samo jak sprzedaży samochodu. WDT i WNT dotyczą towaru, czyli pojazdu. Opłata aukcyjna może natomiast dotyczyć odrębnej usługi świadczonej przez zagraniczny dom aukcyjny, platformę aukcyjną albo inny podmiot.

Jeżeli usługodawcą jest podatnik z Belgii, a usługobiorcą jest polski podatnik VAT działający jako podatnik, miejscem świadczenia usługi jest co do zasady Polska na podstawie ogólnej reguły B2B. Wtedy polski nabywca rozlicza VAT jako import usług na zasadzie odwrotnego obciążenia.

W praktyce oznacza to, że polska firma wykazuje VAT należny od tej usługi w JPK_V7. Jeżeli usługa ma związek z działalnością opodatkowaną, ten sam podatek może być jednocześnie podatkiem naliczonym do odliczenia, z uwzględnieniem ogólnych warunków odliczenia.

Trzeba jednak sprawdzić, kto wystawił dokument i czego dokładnie dotyczy opłata. Jeżeli jest to koszt poboczny pobierany przez sprzedawcę bezpośrednio w związku z dostawą samochodu, może wpływać na podstawę opodatkowania WNT. Jeżeli jest to samodzielna usługa platformy aukcyjnej, właściwe będzie rozliczenie importu usług.

Odliczenie VAT od samochodu osobowego

VAT należny z tytułu WNT może być jednocześnie podatkiem naliczonym, ale tylko w takim zakresie, w jakim samochód służy czynnościom opodatkowanym i spełnione są warunki odliczenia. Nie zawsze oznacza to pełną neutralność podatkową.

Przy samochodach osobowych wykorzystywanych zarówno w działalności, jak i prywatnie, odliczenie VAT jest co do zasady ograniczone do 50%. Pełne odliczenie 100% jest możliwe między innymi wtedy, gdy pojazd jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej i podatnik spełnia dodatkowe wymogi, w tym zasady ewidencyjne oraz formalne przewidziane w ustawie o VAT. W niektórych rodzajach działalności pełne odliczenie może wynikać także z charakteru używania pojazdu, na przykład gdy samochód jest towarem handlowym.

Jeżeli podatnik wpłaca VAT w terminie 14 dni na podstawie VAT-23, nie oznacza to automatycznie, że cały podatek odzyska w rozliczeniu. Zakres odliczenia zależy od przeznaczenia pojazdu, sposobu jego używania i dokumentacji.

Jakie dokumenty trzeba przygotować?

Przy rozliczeniu zakupu samochodu z Belgii warto zgromadzić przede wszystkim fakturę zakupu pojazdu, dokument potwierdzający przemieszczenie auta do Polski, dokumenty aukcyjne, rachunek lub fakturę za opłatę aukcyjną oraz dane kontrahenta, w tym jego numer VAT UE, jeżeli został podany.

Do rozliczenia WNT potrzebne będą dane do VAT-23, ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego, wyliczenie podstawy opodatkowania oraz ujęcie transakcji w JPK_V7. Przy usłudze aukcyjnej trzeba dodatkowo ustalić, czy mamy do czynienia z importem usług i czy VAT z tego tytułu podlega odliczeniu.

Jeżeli dokumenty są niespójne, na przykład rachunek za usługę zawiera oznaczenie typowe dla dostawy towaru, warto wyjaśnić to ze sprzedawcą albo platformą aukcyjną. Błędna kwalifikacja może skutkować zaległością podatkową, odsetkami i koniecznością korekty rozliczeń.

FAQ

Czy zakup używanego samochodu z Belgii zawsze oznacza WNT?

Nie zawsze. WNT zwykle wystąpi, gdy sprzedawcą jest podatnik VAT, samochód jest przemieszczany z Belgii do Polski, a sprzedaż została potraktowana jako dostawa wewnątrzwspólnotowa. Jeżeli sprzedaż jest dokonana w procedurze VAT marża, rozliczenie może wyglądać inaczej.

Czy trzeba zapłacić VAT w Polsce, skoro faktura z Belgii jest bez VAT?

Tak, jeżeli transakcja jest WNT. Brak VAT na fakturze belgijskiej nie oznacza braku opodatkowania, lecz przeniesienie rozliczenia podatku do Polski. Przy samochodzie przeznaczonym do rejestracji w Polsce trzeba zasadniczo wpłacić VAT w terminie 14 dni od powstania obowiązku podatkowego.

Czy opłata aukcyjna jest częścią WNT?

To zależy od dokumentów. Jeżeli opłata jest samodzielną usługą platformy aukcyjnej, najczęściej będzie importem usług. Jeżeli jest kosztem pobieranym przez sprzedawcę bezpośrednio w związku z dostawą pojazdu, może zwiększać podstawę opodatkowania WNT.

Czy import usług z Belgii trzeba wykazać w VAT-UE?

Nabycie usług od kontrahenta unijnego rozliczane jako import usług wykazuje się w JPK_V7. Informacja VAT-UE po stronie nabywcy dotyczy przede wszystkim WNT towarów, natomiast zakup usługi nie jest co do zasady wykazywany przez nabywcę jako świadczenie usług w VAT-UE.

Czy czynny podatnik VAT odzyska cały VAT od samochodu?

Nie zawsze. Jeżeli samochód osobowy będzie używany także prywatnie, odliczenie VAT jest co do zasady ograniczone do 50%. Pełne odliczenie wymaga spełnienia warunków przewidzianych dla wyłącznego używania pojazdu w działalności albo zastosowania szczególnych zasad dla określonych rodzajów działalności.

Podsumowanie

Zakup używanego samochodu z Belgii na fakturę bez VAT, oznaczoną jako dostawa wewnątrzwspólnotowa, co do zasady powoduje po stronie polskiego czynnego podatnika VAT obowiązek rozliczenia WNT. Jeżeli pojazd ma być zarejestrowany w Polsce, trzeba pamiętać o VAT-23 i 14-dniowym terminie zapłaty podatku.

Rachunek za opłatę aukcyjną wymaga osobnej analizy. Jeżeli dotyczy usługi świadczonej przez belgijską platformę albo dom aukcyjny na rzecz polskiego podatnika, może podlegać rozliczeniu w Polsce jako import usług. Poprawne rozdzielenie WNT samochodu i usług aukcyjnych ma znaczenie dla JPK_V7, VAT-UE, podstawy opodatkowania oraz prawa do odliczenia VAT.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535 z późn. zm.