Autor: Marcin Sądej
Jestem obywatelem polskim, ale od 3 lat mieszkam i pracuję w Szwajcarii. Zamierzam przeprowadzić się do Singapuru, by tam mieszkać i pracować. Moim ośrodkiem życia będzie w 100% Singapur. Nie będę miał absolutnie żadnych dochodów w Polsce. Czy muszę płacić jakikolwiek podatek w Polsce, jeżeli moim ośrodkiem życia i pracy będzie Singapur?

W pierwszej kolejności należy odnieść się do polskich przepisów regulujących kwestię rezydencji podatkowej. Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast, jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).
Zgodnie z art. 3 ust. 1–1a ustawy PIT „osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym”.
Na marginesie dodajmy, że kwestia rezydencja podatkowej w żaden sposób nie jest uzależniona od zameldowania czy też obywatelstwa. Kluczowe dla kwalifikacji są wyłącznie dwa wyżej wymienione warunki.
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że wystarczy spełnienie choćby jednego z powyższych warunków, aby zostać uznanym za osobę mającą miejsce zamieszkania na terenie RP i, co za tym idzie, za osobę posiadającą polską rezydencję podatkową. Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania.
Zobacz też: Podatki w Szwajcarii dla Polaków
Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć tzw. ognisko domowe, wszelkie powiązania rodzinne i towarzyskie, aktywność społeczną, polityczną, kulturalną, obywatelską, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp. Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd. Przy czym warto pamiętać, że nie należy opierać się na prostej, wybiórczej interpretacji, lecz trzeba podjąć próbę analizy wszystkich możliwych do uchwycenia zachowań podatnika, jego aktywności. Dopiero całościowa analiza dostarcza wyczerpującej ilości informacji, w oparciu o które można wyciągnąć wniosek o wystąpieniu bądź nie rezydencji podatkowej. Mówiąc inaczej wystąpienie jakiegoś pojedynczego elementu (np. posiadanie w Polsce tylko konta bankowego) nie może być determinujące i kluczowe w kontekście uznania, że taka osoba ma polską rezydencję podatkową. Należy bowiem kompleksowo badać wszystkie okoliczności życiowe.
Ustawa nie wyjaśnia, w jaki sposób rozumieć to pojęcie, należy więc odnieść się do definicji wypracowanej przez orzecznictwo. Jak czytamy w wyroku WSA w Łodzi z 5.10.2017 (sygn. akt I SA/Łd 493/17), „oceniając, w którym z państw znajduje się centrum życiowych i zawodowych interesów osoby fizycznej, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki osobiste i ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są więzi rodzinne, towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczna, kulturalna i wszelka inna działalność, miejsce wykonywania działalności gospodarczej i miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem”.
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy ww. analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ośrodka interesów życiowych.
Natomiast z przedstawionego przez Panią opisu stanu faktycznego wynika, że na stałe będzie Pan mieszkał w Singapurze, który będzie dla Pana ośrodkiem interesów życiowych. W Polsce nie będzie Pan przebywał dłużej niż 183 dni w roku i dodatkowo nie ma Pan żadnych dochodów w Polsce.
W konsekwencji należy uznać, że nie jest Pan polskim rezydentem podatkowym. W rezultacie na gruncie prawa polskiego jest Pan uważany za nierezydenta. Zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy PIT osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy). Pan natomiast żadnych dochodów w Polsce osiągał nie będzie.
Podsumowując, nie jest Pan polskim rezydentem podatkowym i dodatkowo nie osiąga Pan żadnych dochodów na terytorium Polski. W konsekwencji w tych okolicznościach nie ma Pan obowiązku płacić żadnego podatku w Polsce ani tez składać w Polsce żadnego zeznania podatkowego.
Michał – inżynier IT w Singapurze
Michał wyjechał do Singapuru na kontrakt w dużej firmie technologicznej. Zamknął wszystkie sprawy w Polsce – sprzedał mieszkanie, wypisał się z przychodni, nie prowadzi działalności gospodarczej, a kontakt z rodziną ogranicza się do wideorozmów. W Singapurze wynajął mieszkanie, otworzył konto bankowe i płaci tam podatki. W Polsce nie przebywa więcej niż dwa tygodnie rocznie. W jego przypadku centrum interesów życiowych i gospodarczych znajduje się jednoznacznie w Singapurze, a w Polsce nie ma obowiązku podatkowego, bo nie uzyskuje tam dochodów.
Anna – freelancerka bez powiązań z Polską
Anna, polska obywatelka, od kilku lat prowadzi zdalną działalność marketingową dla klientów z Azji i Ameryki. Przeprowadziła się do Singapuru, gdzie mieszka z partnerem, założyła firmę i płaci podatki. Nie posiada w Polsce konta bankowego, majątku ani klientów. W Polsce bywa jedynie turystycznie, zwykle na 2–3 tygodnie. W takiej sytuacji nie ma podstaw do uznania jej za polskiego rezydenta podatkowego, a jej dochody nie podlegają opodatkowaniu w Polsce.
Tomasz – graniczny przypadek z nieruchomością w Polsce
Tomasz od roku pracuje w Singapurze jako analityk finansowy i planuje tam zostać na stałe. Nadal jednak posiada mieszkanie w Polsce, które wynajmuje, i co kilka miesięcy odwiedza rodzinę. W Polsce ma też aktywne konto bankowe. W takiej sytuacji urząd skarbowy mógłby badać, czy Tomasz nie utrzymuje „ośrodka interesów życiowych” w Polsce. Jeśli jednak jego centrum aktywności zawodowej, osobistej i społecznej faktycznie przeniosło się do Singapuru, a pobyt w Polsce nie przekracza 183 dni rocznie, może argumentować brak polskiej rezydencji podatkowej – choć w razie kontroli powinien mieć dokumentację potwierdzającą to stanowisko.
Obowiązek podatkowy w Polsce zależy przede wszystkim od tego, czy dana osoba posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ośrodek interesów życiowych lub przebywa tu powyżej 183 dni w roku podatkowym. Sam fakt posiadania polskiego obywatelstwa czy wcześniejszej rezydencji w Polsce nie przesądza o konieczności rozliczania się z polskim fiskusem. W przypadku, gdy centrum życia – zarówno osobistego, jak i zawodowego – zostaje przeniesione do Singapuru, a w Polsce nie uzyskuje się żadnych dochodów, osoba fizyczna nie podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Każdy przypadek należy jednak analizować indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności życiowych i ekonomicznych.
Jeśli masz wątpliwości co do swojej rezydencji podatkowej, planujesz wyjazd za granicę lub chcesz upewnić się, czy Twoje dochody podlegają opodatkowaniu w Polsce – skorzystaj z naszej porady prawnej online. Oferujemy szybki i wygodny dostęp do rzetelnej analizy Twojej sytuacji podatkowej, przygotowanej przez doświadczonych prawników. Wystarczy wypełnić krótki formularz i opisać problem – odpowiedź otrzymasz bez wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2017 sygn. akt I SA/Łd 493/17
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika