Ulga dla pracujących seniorów – jak skorzystać?

Kto może skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów?

Ulga dla pracujących seniorów wynika z art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest to zwolnienie z podatku dochodowego dla osób, które osiągnęły wiek emerytalny, nadal uzyskują określone przychody z pracy lub działalności i nie pobierają emerytury ani innych świadczeń wyłączających prawo do ulgi.

W opisanej sytuacji pracownica przedszkola, która kończy 60 lat, może co do zasady skorzystać z ulgi, jeżeli spełnia łącznie najważniejsze warunki: osiągnęła wymagany wiek, uzyskuje przychód objęty ulgą, z tego tytułu podlega ubezpieczeniom społecznym oraz nie pobiera emerytury. Samo nabycie prawa do emerytury nie przekreśla ulgi. Kluczowe jest to, czy świadczenie jest faktycznie pobierane.

Ulga dotyczy kobiet po ukończeniu 60 lat i mężczyzn po ukończeniu 65 lat. Jeżeli wiek emerytalny jest osiągany w trakcie roku, zwolnienie należy odnosić do przychodów uzyskanych po spełnieniu warunku wieku, a nie automatycznie do całego roku.

Jakie przychody obejmuje zwolnienie z PIT?

Ulga nie obejmuje każdego rodzaju dochodu seniora. Najczęściej ma znaczenie przy przychodach z pracy na etacie, czyli ze stosunku pracy, stosunku służbowego, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy. Może też dotyczyć przychodów z umowy-zlecenia, jeżeli mieszczą się one w zakresie przewidzianym w ustawie, oraz przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w określony sposób.

W praktyce dla pracownicy przedszkola zatrudnionej na podstawie umowy o pracę najważniejsze jest to, że wynagrodzenie z etatu należy do przychodów, które mogą korzystać z ulgi. Trzeba jednak pamiętać, że przychód musi być związany z tytułem, z którego podatnik podlega ubezpieczeniom społecznym.

Zwolnienie nie polega na tym, że senior przestaje być podatnikiem. Oznacza ono, że określone przychody, do limitu ustawowego, nie są opodatkowane PIT. Składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne są rozliczane według odrębnych zasad.

Limit ulgi dla pracujących seniorów

Ten artykuł zostaje przy preferencji dla seniorów kontynuujących pracę. Sam mechanizm limitu 85 528 zł przy zleceniu osoby młodej omawia inny tekst: brak PIT-11 od zleceniodawcy a ulga dla młodych.

W przypadku seniora trzeba sprawdzić przede wszystkim wiek, rodzaj przychodów objętych zwolnieniem, niepobieranie emerytury lub renty oraz prawidłowe oświadczenie złożone płatnikowi.

Oświadczenie do pracodawcy lub zleceniodawcy

Aby pracodawca albo zleceniodawca nie pobierał zaliczek na PIT od przychodów objętych ulgą, trzeba złożyć mu oświadczenie o spełnianiu warunków. Oświadczenie może zostać złożone w formie przyjętej u danego płatnika, w tym na formularzu lub w systemie kadrowo-płacowym, jeżeli pracodawca taką możliwość zapewnia.

W oświadczeniu należy wskazać, że podatnik spełnia warunki do zastosowania ulgi dla pracujących seniorów. Powinna znaleźć się w nim również klauzula: „Jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Co do zasady nie trzeba dołączać decyzji ZUS ani innych dokumentów potwierdzających prawo do emerytury, ponieważ płatnik opiera się na oświadczeniu podatnika.

Pracodawca powinien zastosować ulgę najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał oświadczenie. Jeżeli oświadczenie zostanie złożone w styczniu, ulga może być stosowana już przy najbliższej wypłacie, zgodnie z zasadami rozliczeń płacowych u pracodawcy.

Kiedy trzeba poinformować o utracie prawa do ulgi?

Jeżeli po złożeniu oświadczenia podatnik zacznie pobierać emeryturę albo inne świadczenie wyłączające prawo do ulgi, powinien poinformować o tym pracodawcę lub zleceniodawcę. Od tego momentu płatnik nie powinien dalej stosować zwolnienia do kolejnych wypłat, chyba że przepisy i konkretny stan faktyczny pozwalają na dalsze korzystanie z preferencji.

Najczęstsza sytuacja to złożenie wniosku o emeryturę i rozpoczęcie jej wypłaty. Od momentu pobierania emerytury ulga dla pracujących seniorów co do zasady nie przysługuje, nawet jeżeli podatnik nadal pracuje. Dlatego warto zsynchronizować decyzję o przejściu na emeryturę z rozliczeniem podatkowym i poinformowaniem działu kadr.

Brak zastosowania ulgi przez płatnika

Jeżeli płatnik wykazał nieprawidłowe dane w informacji rocznej, pomocny może być tekst o błędnym PIT-11 od pracodawcy.

Brak zastosowania ulgi w trakcie roku nie zawsze oznacza utratę preferencji. Często podatnik może rozliczyć ulgę w zeznaniu rocznym, o ile spełniał warunki materialne i posiada dokumenty potwierdzające prawo do zwolnienia.

FAQ

Czy pracownica przedszkola po ukończeniu 60 lat może skorzystać z ulgi?

Tak, jeżeli jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, nie pobiera emerytury i spełnia pozostałe warunki ustawowe. Samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie wyklucza dalszej pracy ani korzystania z ulgi.

Czy trzeba mieć decyzję ZUS o przyznaniu emerytury?

Do zastosowania ulgi przez pracodawcę zwykle wystarcza oświadczenie podatnika. Nie trzeba przedstawiać pracodawcy decyzji ZUS, chyba że szczególne procedury wewnętrzne wymagają dodatkowego wyjaśnienia, ale odpowiedzialność za prawdziwość oświadczenia ponosi podatnik.

Czy można pobierać emeryturę i jednocześnie korzystać z ulgi?

Co do zasady nie. Ulga jest przeznaczona dla osób, które mimo nabycia uprawnień emerytalnych nie pobierają emerytury ani innych świadczeń wskazanych w przepisach jako wyłączające preferencję.

Czy ulga działa automatycznie?

Nie zawsze. Aby pracodawca stosował ulgę w miesięcznych wypłatach, należy złożyć mu oświadczenie. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone, ulgę można rozliczyć dopiero w zeznaniu rocznym, o ile warunki były spełnione.

Co się dzieje po przekroczeniu limitu 85 528 zł?

Przychody ponad limit nie korzystają ze zwolnienia i są opodatkowane według zasad właściwych dla danego źródła przychodu. U pracownika nadwyżka będzie rozliczana przede wszystkim według skali podatkowej.

Podsumowanie

Ulga dla pracujących seniorów pozwala nie płacić PIT od określonych przychodów do limitu 85 528 zł rocznie. W przypadku pracownicy przedszkola po ukończeniu 60 lat najważniejsze jest to, aby nadal pracować, nie pobierać emerytury i złożyć pracodawcy prawidłowe oświadczenie, jeżeli ulga ma być stosowana w trakcie roku.

Jeżeli sytuacja zmieni się w trakcie roku, zwłaszcza przez rozpoczęcie pobierania emerytury, trzeba poinformować płatnika. Ostateczne rozliczenie ulgi następuje w zeznaniu rocznym, dlatego warto zachować kopię oświadczenia i kontrolować wysokość przychodów objętych zwolnieniem.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350 z późn. zm.