Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem VAT?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Usługi IT na rzecz firmy z USA a podatek VAT

Marcin Sądej • Opublikowane: 2019-12-13

Mam działalność gospodarczą i jestem płatnikiem VAT-u. Chcę wykonać usługę IT na rzecz firmy w USA. Stany Zjednoczone nie mają podatku VAT, w związku z tym chciałbym się dowiedzieć, w jaki sposób wystawić fakturę i rozliczyć VAT. Nie jestem pewny, czy taka operacja jest zwolniona z VAT-u i czy mogę w jakiś sposób przerzucić obciążenie na usługobiorcę.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Usługi IT na rzecz firmy z USA a podatek VAT

Miejsce świadczenia usług a podatek VAT

Generalna zasada dotycząca miejsca świadczenia usług (na rzecz podatników) opisana w art. 28b ustawy VAT stanowi, że miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Przepis ten dotyczy zarówno kontrahentów z UE jak i z krajów trzecich. W rezultacie usługa świadczona na rzecz podatników którzy nie mają w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce.

Obowiązku polskiego podatnika

Pomimo faktu, że usługa taka nie podlega opodatkowaniu w Polsce, polski podatnik ma określone obowiązki w związku z wykonaniem takiej usługi. Jednym z takich obowiązków jest udokumentowanie czynności fakturą.

Zgodnie z art. 106a pkt 2 lit. b) ustawy VAT „przepisy dotyczące faktur stosuje się do dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium państwa trzeciego”.

Elementy obowiązkowe faktury określone zostały w art. 106e ust. 1 ustawy VAT. W art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy wskazano, że „w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi – wyrazy »odwrotne obciążenie«”.

Zgodnie z art. 106e ust 5 pkt 2 ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 106a pkt 2 lit. b), faktura może nie zawierać danych określonych w ust. 1 pkt 5 i 12–14. Oznacza to, że dane określone w pkt 18 (czyli wyraz odwrotne obciążenie faktura wystawiona dla podatnika z kraju trzeciego musi zawierać). Ponadto w miejsce stawki podatku należy wpisać „NP.”.

W świetle przytoczonego wyżej art. 106e ust. 5 pkt 2 ustawy „jeśli miejscem świadczenia dostawy towarów lub świadczenia usług jest terytorium państwa trzeciego, faktura może nie zawierać:

  • numeru, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi;
  • stawki podatku;
  • sumy wartości sprzedaży netto z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
  • kwoty podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku.

Poniżej kilka interpretacji organów podatkowych dotyczących świadczenia i dokumentowania usług na rzecz kontrahenta z USA.

Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 27.06.2013 r., nr IBPP4/443-172/13/PK:

„Opisane usługi są świadczone dla siedziby bądź stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej kontrahenta amerykańskiego, który znajduje się poza terytorium kraju.

Mając na uwadze fakt, że miejscem opodatkowania świadczonych usług będzie terytorium inne niż Polska, Wnioskodawca będzie zobowiązanym do wystawienia faktury, która winna zawierać adnotację »odwrotne obciążenie« w sytuacji gdy obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca usługi”.

Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 24.02.2016 r., nr ILPP4/4512-1-3/16-4/IL:

„Wobec powyższego, miejscem świadczenia usługi będącej przedmiotem sprawy będzie terytorium Stanów Zjednoczonych, gdzie jej nabywca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Tym samym usługa ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski.

Odpowiadając na pytanie Wnioskodawcy należy zatem stwierdzić, że przychody uzyskane z firmy amerykańskiej stanowić będą wynagrodzenie za usługę, która nie będzie podlegała opodatkowaniu na terytorium kraju.

Mając na uwadze powołane przepisy, należy stwierdzić, że za usługę którą zamierza wykonywać Wnioskodawca na rzecz kontrahenta mającego siedzibę w Stanach Zjednoczonych, której miejscem świadczenia będzie miejsce siedziby nabywcy, winien on wystawić fakturę zgodnie z powołanymi przepisami ustawy. Wystawiając tę fakturę Wnioskodawca może na niej umieścić określenie"np" lub"nie podlega", ponieważ przepisy nie sprzeciwiają się umieszczaniu na fakturach dodatkowych adnotacji.

Zatem, Wnioskodawca dokumentując sprzedaż usługi na rzecz amerykańskiej firmy, będąc podatnikiem podatku od towarów i usług, powinien wystawiać fakturę VAT gdzie nie będzie wyszczególniona stawka ani kwota podatku od towarów i usług”.

Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4.03.2014 r., nr IPPP3/443-1080/13-4/LK:

„Mając na uwadze, że świadczone przez Wnioskodawcę usługi polegające na sprzedaży kodów doładowujących na rzecz podatnika z siedzibą na terytorium USA nie będą podlegać opodatkowaniu na terytorium Polski, to faktura wystawiona przez Wnioskodawcę za wykonane usługi powinna zawierać wyrazy »odwrotne obciążenie«. Przy czym Wnioskodawca wystawiając fakturę dokumentującą świadczenie tych usług nie wykazuje na niej stawki i kwoty podatku, a zamiast tego może na niej umieścić określenie »NP« (»nie podlega«), bowiem przepisy nie sprzeciwiają się umieszczaniu na fakturze dodatkowych adnotacji”.

Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 20.04.2015 r., nr IPTPP2/4512-79/15-4/PRP:

„Biorąc pod uwagę, że świadczone przez Wnioskodawcę usługi polegające na sprzedaży kodów doładowujących na rzecz podatnika mającego siedzibę działalności gospodarczej poza obszarem Unii Europejskiej (USA) nie będą podlegać opodatkowaniu na terytorium Polski, to faktura wystawiona przez Wnioskodawcę za wykonane usługi powinna zawierać wyrazy »odwrotne obciążenie«. Przy czym Wnioskodawca wystawiając fakturę dokumentującą świadczenie tych usług nie będzie wykazywał na niej stawki i kwoty podatku, a zamiast tego będzie mógł na niej umieścić określenie »NP« (»nie podlega«), bowiem przepisy nie sprzeciwiają się umieszczaniu na fakturze dodatkowych adnotacji”.

Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12.04.2017 r., nr 1061-IPTPP2.4512.32.2017.3.KW:

„Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że Wnioskodawca świadczy przedmiotowe usługi badań klinicznych na rzecz podatników, o których mowa w art. 28a ustawy. Jak wskazał bowiem Zainteresowany - przedmiotowe usługi świadczy na rzecz podmiotów z siedzibą w kraju Unii Europejskiej oraz z siedzibą poza Unią Europejską (tj. USA), którzy są podatnikami zarejestrowanymi dla potrzeb podatku od wartości dodanej w jednym z krajów Unii Europejskiej oraz na terenie USA. Skoro zatem przedmiotowe usługi są świadczone na rzecz podatników oraz dla ww. usług nie przewidziano szczególnego miejsca świadczenia, to podlegają one opodatkowaniu – zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy – w kraju siedziby usługobiorcy, tj. w kraju Unii Europejskiej lub w USA. Tym samym ww. usługi nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce.

Wobec powyższego w związku z tym, że przedmiotowe usługi nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, to Wnioskodawca ma obowiązek wystawić fakturę za wykonaną usługę, która powinna zawierać wyrazy »odwrotne obciążenie«, dla kontrahentów mających siedzibę działalności gospodarczej zarówno w krajach Unii Europejskiej jak i poza Unią, niezależnie od stawki podatku obowiązującej w kraju usługobiorcy. Przy czym zauważyć należy, iż Zainteresowany jako dodatkowy zapis może na fakturze umieścić określenie »NP.«, bowiem przepisy nie sprzeciwiają się umieszczaniu na fakturze dodatkowych adnotacji.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy odnośnie wystawiania faktur bez kwoty podatku z adnotacją »odwrotne obciążenie« dla kontrahentów z krajów Unii Europejskiej i spoza Unii Europejskiej należało uznać za prawidłowe”.

Powróćmy jeszcze na moment do treści art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy VAT, gdzie wskazano, że w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi – wyrazy „odwrotne obciążenie”.

W przepisie mowa jest o:

  • podatku,
  • podatku od wartości dodanej,
  • podatku o podobnym charakterze.

Podatkiem jest polski podatek od towarów i usług. Zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy VAT przez podatek od wartości dodanej rozumie się podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem podatku od towarów i usług nakładanego tą ustawą. Niestety ustawa nie wyjaśnia, co należy rozumieć poprzez podatek o podobnych charakterze, lecz z pewnością pojęcie to w zamyśle dotyczy pozostałego grona podmiotów z krajów trzecich.

Podatek VAT od usług wykonywanych dla usługobiorcy ze Stanów Zjednoczonych

Trzeba jednak mieć na uwadze, że polskich podatników obowiązują regulacje polskiej ustawy VAT. Skoro zatem art. 28b ustawy stanowi, że miejscem świadczenia jest terytorium usługobiorcy, w tym przypadku Stanów Zjednoczonych, nie można z tego wywodzić skutków, iż w przypadku gdy w kraju usługobiorcy nie ma podatku VAT to obowiązek zapłaty wraca do polskiego podatnika. Żaden przepis ustawy VAT nie wprowadza takiej zasady. To, że dane Państwo swoimi wewnętrznymi przepisami zrezygnowało z podatku VAT, nie może mieć wpływu na polski porządek prawny.

Dodatkowo potwierdza to treść art. 106e ust. 5 pkt 2 ustawy, który wskazuje, że „jeśli miejscem świadczenia dostawy towarów lub świadczenia usług jest terytorium państwa trzeciego, faktura może nie zawierać:

  • numeru, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi;
  • stawki podatku;
  • sumy wartości sprzedaży netto z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
  • kwoty podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku.

Ponadto treść art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy VAT powinno się interpretować zgodnie z wykładnią systemową. Oznacza to, że analizując ten przepis, należy brać pod uwagę inne regulacje ustawy w tym art. 28b ustawy. Skoro ten przepis wskazuje, że zobowiązanym do rozliczenia podatku jest nabywca usługi, to całość zagadnienia rozpatrujemy na gruncie polskiej ustawy. Nie ma prawnych podstaw, aby polski podatnik za każdym razem badał, czy w kraju nabywcy występuje podatek VAT. Żaden przepis nie stawia przed polskim podatnikiem takiego wymogu.

Odwrotne obciążenie VAT za usługi dla nabywcy z USA

Jak możemy przeczytać w Komentarzu do art. 106e ustawy VAT (A. Bartosiewicz, 2018):

„Jeśli wystawiona faktura dokumentuje dostawę towarów bądź świadczenie usług, w przypadku których obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi, wtedy na fakturze powinny znaleźć się wyrazy »odwrotne obciążenie«. Dotyczy to faktury dla czynności, w przypadku której zastosowanie ma procedura reverse charge (odwrotnego obciążenia). Przepisy stanowią o sytuacji, w której nabywca jest obowiązany do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej bądź podatku o podobnym charakterze. Powyższe wskazuje, że wyrażenie »odwrotne obciążenie« powinno być umieszczane na fakturze zarówno w przypadku krajowego reverse charge (tj. dostaw towarów z załącznika nr 11 oraz sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych), jak i w przypadku gdy miejsce świadczenia dla czynności znajduje się w innym państwie członkowskim bądź w kraju trzecim, zaś zobowiązanym do rozliczenia podatku jest usługobiorca bądź nabywca towarów (głównie tzw. eksport usług).

Należy zauważyć, że ustawa wymaga, aby wyrażenie »odwrotne obciążenie« znalazło się na fakturze także wtedy, gdy jest ona wystawiana dla zagranicznego nabywcy towarów lub usług. Takie wyrażenie (w języku polskim) nie powinno być zastępowane mającymi ten sam sens wyrazami w języku obcym (np. angielskim określeniem reverse charge). Takie określenie w języku obcym może się znaleźć dodatkowo na fakturze, lecz nie powinno zastępować polskich słów „»odwrotne obciążenie«”.

Na potwierdzenie powyższego przesyłam również odpowiedź z Krajowej Informacji Skarbowej jaką uzyskałem w tej sprawie:

„Identyfikator zapytania: 14245470 0110.KIZ.412.3735.2018:

Odpowiadając na pytanie informujemy, że zapis na fakturze »odwrotne obciążenie« umieszcza się w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi.

Zatem polski podatnik wykonując usługę, dla której miejsce świadczenia ustalone jest w oparciu o art. 28b ustawy o VAT i zobowiązanym do rozliczenia podatku o podobnym charakterze będzie kontrahent z USA, to faktura winna zawierać wyrazy »odwrotne obciążenie«.

Podstawa prawna: art. 28b, art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, ze zm.)”.

Przesyłam odpowiedź koleżanki po fachu, doradcy podatkowego Pani Darii Jakubowskiej, która specjalizuje się w tego typu sprawach:

„W przypadku opisanym w pytaniu, z uwagi na charakter usługi i miejsce zamieszkania usługobiorcy (kraj trzeci), nie ma znaczenia, czy usługobiorca prowadzi działalność gospodarczą, czy też nie. Tak czy inaczej miejsce świadczenia usługi będzie poza Polską. Usługi, o których mowa nie będą podlegały opodatkowaniu VAT w Polsce.

Zgodnie z przepisem art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221) – dalej u.p.t.u. na fakturze powinny być wyrazy »odwrotne obciążenie«, w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi.

Polska ustawy VAT nie zajmuje się tym, czy podatek o podobnym charakterze naliczany w kraju trzecim powinien być rozliczany przez nabywcę usługi, czy przez świadczącego usługę. Polskie przepisy nie regulują bowiem obowiązków podatkowych w kraju trzecim.

Przy usługach, dla których miejsce świadczenia jest określane przez regułę ogólną (tzn. w oparciu o państwo siedziby, względnie stałego miejsca prowadzenia działalności usługobiorcy) przyjmuje się jako fakt, że podatek (od wartości dodanej albo podatek o podobnym charakterze) powinien być rozliczony przez usługobiorcę, jeśli pochodzi on z innego państwa, niż usługodawca. Nikt specjalnie nie bada tego, czy w państwie docelowym obowiązuje podatek typu VAT (o podobnym charakterze, czy też nie). W związku z faktem, że podatku nie rozlicza usługodawca, przyjmuje się, że rozlicza go usługobiorca. I w związku z tym zamieszcza się na fakturze adnotację »odwrotne obciążenie«”.

W świetle powyższego usługa dla kontrahenta z USA będzie miała miejsce świadczenia i opodatkowania w USA zgodnie z art. 28b ustawy VAT. Taka transakcja nie jest opodatkowane w Polsce. W takim przypadku faktura powinna zawierać adnotację „odwrotne obciążenie”, w miejsce stawki należy natomiast wpisać „NP”.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem VAT?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Wyprowadzenie nieruchomości z firmy i przekazanie córce a podatki

Wyprowadzenie nieruchomości z firmy i przekazanie córce a podatki

Prowadzę działalność, mam KPiR, podatek liniowy + VAT. Kupuję mieszkanie od dewelopera, chciałbym dokonać zakupu na firmę. Mieszkanie będzie wynajmowane...

Sprzedaż samochodu zakupionego na cele firmowe i prywatne

Sprzedaż samochodu zakupionego na cele firmowe i prywatne

W czasie, kiedy prowadziłem działalność gospodarczą i byłem płatnikiem VAT, kupiłem za gotówkę samochód osobowy, odliczając od kwoty zakupu...

Konserwacja instalacji w blokach a stawka VAT

Konserwacja instalacji w blokach a stawka VAT

Firma prowadzi działalność handlowo-usługową. Działalność usługowa to konserwacja instalacji elektrycznej w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych...

Usługi opieki nad niemowlętami a zwolnienie z VAT

Usługi opieki nad niemowlętami a zwolnienie z VAT

Chcę prowadzić działalność gospodarczą, która będzie polegała na świadczeniu usług opieki nocnej i dziennej nad niemowlętami (do 1. roku życia,...

Poszerzenie działalności o zakup i sprzedaż nieruchomości a rozliczenie VAT

Poszerzenie działalności o zakup i sprzedaż nieruchomości a rozliczenie VAT

Prowadzę działalność gospodarczą i jestem płatnikiem VAT-u. Jest to głównie transport drogowy towarów. Poszerzyłem działalność o zakup...

Odliczenie kosztów poniesionych przed założeniem działalności

Odliczenie kosztów poniesionych przed założeniem działalności

Rozpocząłem prowadzenie działalności dwa miesiące temu. Następnie zarejestrowałem się jako czynny podatnik VAT. Naturalnie ponosiłem spore koszty przed...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »