Oszczędności z Anglii po powrocie do Polski

Czy przywiezienie oszczędności z Anglii jest opodatkowane?

Nie każde pojawienie się pieniędzy na polskim rachunku oznacza powstanie podatku. Jeżeli są to własne oszczędności zgromadzone wcześniej za granicą, to sam przelew, wypłata gotówki albo przywiezienie środków do Polski nie stanowi nowego przychodu w rozumieniu ustawy o PIT.

Kluczowe jest ustalenie, kiedy i z jakiego tytułu powstał dochód, z którego pochodzą oszczędności. Jeżeli przez 12 lat mieszkał Pan na stałe w Wielkiej Brytanii, tam pracował, tam koncentrowały się Pana sprawy życiowe i gospodarcze, a w Polsce nie uzyskiwał Pan dochodów, to zasadniczo oszczędności z tego okresu nie powinny być po powrocie opodatkowane w Polsce.

Inaczej należy ocenić dochody powstałe już po powrocie do Polski, np. odsetki, dywidendy, zyski ze sprzedaży akcji, przychody z najmu albo dochód ze sprzedaży nieruchomości za granicą. Po uzyskaniu polskiej rezydencji podatkowej takie dochody mogą podlegać rozliczeniu w Polsce, nawet jeżeli źródło przychodu znajduje się poza Polską.

Rezydencja podatkowa a obowiązek podatkowy w Polsce

Punktem wyjścia jest art. 3 ust. 1-1a ustawy PIT. Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terytorium Polski podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych, albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Wystarczy spełnienie jednej z tych przesłanek, aby na gruncie polskiej ustawy PIT powstała polska rezydencja podatkowa. Obywatelstwo, numer PESEL czy samo posiadanie rachunku bankowego w Polsce nie są rozstrzygające. Liczą się realne okoliczności życia: gdzie dana osoba mieszka, pracuje, ma rodzinę, majątek, zobowiązania, główne źródła dochodu i plany życiowe.

Jeżeli w czasie pobytu w Wielkiej Brytanii Pana centrum interesów życiowych znajdowało się za granicą, a w Polsce nie osiągał Pan dochodów, to w tym okresie był Pan zasadniczo nierezydentem podatkowym w Polsce. Nierezydent rozlicza w Polsce tylko dochody osiągnięte na terytorium Polski.

Centrum interesów życiowych po powrocie

Centrum interesów osobistych obejmuje przede wszystkim więzi rodzinne, miejsce stałego zamieszkania, aktywność społeczną, codzienne funkcjonowanie i zamiar trwałego pobytu. Centrum interesów gospodarczych to m.in. miejsce pracy lub działalności, majątek, inwestycje, rachunki bankowe, kredyty, polisy i inne istotne powiązania ekonomiczne.

Nie należy wyciągać wniosków z jednego elementu. Samo pozostawienie konta w Polsce albo sporadyczne wizyty u rodziny nie muszą oznaczać polskiej rezydencji podatkowej. Podobnie samo posiadanie konta w Wielkiej Brytanii po powrocie nie oznacza automatycznie, że nadal jest się brytyjskim rezydentem. Zawsze ocenia się całokształt sytuacji.

Jeżeli po powrocie przeniósł Pan do Polski miejsce zamieszkania, pracę, rodzinę lub główne sprawy majątkowe, to od tego momentu może Pan być polskim rezydentem podatkowym. Od tej chwili polski fiskus może interesować się nie tylko dochodami z Polski, ale również dochodami zagranicznymi osiągniętymi po zmianie rezydencji.

Dochody uzyskane w Wielkiej Brytanii przed powrotem

Jeżeli pieniądze pochodzą z wynagrodzenia za pracę, działalności gospodarczej lub innych źródeł uzyskanych w okresie, gdy był Pan brytyjskim rezydentem podatkowym, a dochód nie był osiągnięty w Polsce, to polska ustawa PIT nie daje podstaw do ponownego opodatkowania tych środków tylko dlatego, że zostały przywiezione lub przelane do Polski.

W praktyce urząd skarbowy może jednak zapytać o pochodzenie większych kwot, zwłaszcza gdy środki nie były wcześniej widoczne w polskich rozliczeniach. Nie oznacza to automatycznie podatku, ale podatnik powinien umieć wykazać, że pieniądze pochodzą z legalnych i już zarobionych oszczędności.

Przydatne są w szczególności: umowy o pracę, payslipy, dokumenty P60 lub P45, brytyjskie rozliczenia podatkowe, wyciągi bankowe, potwierdzenia przelewów, dokumenty sprzedaży majątku oraz korespondencja z instytucjami finansowymi. Im większa kwota, tym ważniejsze jest uporządkowanie dokumentacji.

Dochody po powrocie do Polski

Po uzyskaniu polskiej rezydencji podatkowej trzeba rozliczać w Polsce całość dochodów, w tym dochody zagraniczne. Dotyczy to m.in. pracy wykonywanej za granicą po powrocie, odsetek od rachunków bankowych, dywidend, zysków kapitałowych, dochodów z funduszy inwestycyjnych, najmu nieruchomości za granicą oraz sprzedaży majątku.

Nie oznacza to zawsze podwójnego podatku. W sprawach polsko-brytyjskich znaczenie ma umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Wielką Brytanią. Sposób rozliczenia zależy od rodzaju dochodu i od tego, czy podatek został pobrany za granicą.

Najczęstszy błąd polega na założeniu, że skoro pieniądze znajdują się na brytyjskim rachunku albo pochodzą z brytyjskiej instytucji finansowej, to Polska nie ma już nic do rozliczenia. Po zmianie rezydencji decydujący jest moment uzyskania dochodu, a nie samo miejsce rachunku bankowego.

Przelew pieniędzy do Polski a obowiązki praktyczne

Bank może poprosić o wyjaśnienie źródła pochodzenia środków w ramach procedur bezpieczeństwa i przeciwdziałania praniu pieniędzy. To odrębna kwestia od podatku dochodowego. Pytanie banku o dokumenty nie oznacza jeszcze, że powstał PIT.

Warto przelewać środki w sposób pozwalający zachować historię transakcji. Przy dużych kwotach bezpieczniejsze bywa przelanie pieniędzy z własnego rachunku zagranicznego na własny rachunek polski, z jasnym tytułem przelewu, np. transfer własnych oszczędności. Należy zachować potwierdzenia i historię rachunku z okresu gromadzenia oszczędności.

Jeżeli środki są w gotówce, ryzyko dowodowe jest większe. Sam fakt posiadania gotówki nie przesądza o podatku, ale w razie pytań trudniej wykazać jej źródło, datę zgromadzenia i związek z dochodami uzyskanymi za granicą.

Podsumowanie

Oszczędności zgromadzone w czasie wieloletniego pobytu i pracy w Wielkiej Brytanii nie powinny być opodatkowane w Polsce tylko dlatego, że po powrocie zostały przewiezione albo przelane na polskie konto. Warunkiem jest jednak to, że powstały w okresie, w którym podatnik nie był polskim rezydentem podatkowym i nie uzyskiwał tych dochodów na terytorium Polski.

Po powrocie sytuacja się zmienia. Jeżeli podatnik staje się polskim rezydentem, musi rozliczać w Polsce dochody osiągane od tego momentu, także te z Wielkiej Brytanii. Dla bezpieczeństwa należy zachować dokumenty potwierdzające pochodzenie oszczędności i moment uzyskania dochodu.

FAQ

Czy muszę zgłosić w urzędzie skarbowym sam przywóz oszczędności z Anglii?

Co do zasady nie składa się osobnej deklaracji tylko dlatego, że podatnik przywiózł lub przelał do Polski własne oszczędności. Obowiązek podatkowy może dotyczyć dochodu, a nie samego transferu pieniędzy.

Czy urząd skarbowy może zapytać o pochodzenie pieniędzy?

Tak. Zwłaszcza przy większych kwotach organ może oczekiwać wyjaśnienia, skąd pochodzą środki. Warto mieć dokumenty potwierdzające pracę, opodatkowanie za granicą, historię rachunku i przelewy.

Czy oszczędności z pracy w Wielkiej Brytanii trzeba wykazać w polskim PIT?

Jeżeli były to dochody uzyskane w okresie brytyjskiej rezydencji podatkowej i nie były dochodami z Polski, co do zasady nie wykazuje się ich w polskim PIT tylko z powodu późniejszego transferu do Polski.

Co z odsetkami od brytyjskiego konta po powrocie?

Odsetki naliczone po uzyskaniu polskiej rezydencji podatkowej mogą podlegać rozliczeniu w Polsce. Należy ustalić kwoty, daty naliczenia i ewentualny podatek pobrany za granicą.

Czy gotówka przywieziona z Wielkiej Brytanii jest bardziej ryzykowna niż przelew?

Podatkowo sama forma transferu nie przesądza o opodatkowaniu. Gotówka jest jednak trudniejsza dowodowo, dlatego przy większych kwotach bezpieczniej zachować dokumenty potwierdzające jej źródło i historię zgromadzenia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350